Πεδίο μάχης

Δεν πολεμούν όλοι ταυτόχρονα

Ο χώρος μπροστά σε μια πόλη είναι περιορισμένος. Τα στρατεύματα που χωρούν στο πεδίο σχηματίζουν τη γραμμή μάχης. Όσα δεν χωρούν περιμένουν στην εφεδρεία.

Γι’ αυτό το πλαίσιο της μάχης γράφει «5.000 στρατιώτες εδώ, οι 800 πολεμούν». Δεν είναι λάθος: είναι ο βασικός κανόνας του παιχνιδιού.

Το μέγεθος του πεδίου το ορίζει η πόλη

Το πεδίο ορίζεται από το επίπεδο του Βουλευτηρίου της πόλης που αμύνεται και παγώνει τη στιγμή που ανοίγει η μάχη. Μια πόλη που μεγαλώνει κατά τη διάρκεια της μάχης δεν πλαταίνει το πεδίο. Οι αριθμοί μετρούν θέσεις σε πολίτες, και το ίδιο πλάτος ισχύει για τη γραμμή και των δύο πλευρών.

Το σχέδιο του πεδίου

Το τμήμα υποστήριξης και η εφεδρεία δεν πιάνουν θέση στο πεδίο.

Πρώτη γραμμή

Εδώ στέκεται το βαρύ πεζικό: δορατοφόροι, οπλίτες, θυρεοφόροι, φαλαγγίτες.

Η δουλειά της πρώτης γραμμής δεν είναι μόνο να χτυπά αλλά και να προστατεύει όσους είναι πίσω της. Η προστασία όμως δεν είναι διακόπτης που ανοιγοκλείνει: όσο πιο γεμάτη είναι η γραμμή σου, τόσο περισσότερο προστατεύει, και όσο αραιώνει, τόσο περισσότερο περνά ο εχθρός πίσω της. Ένας στρατιώτης μόνος του δεν καλύπτει ολόκληρο στρατό.

Γραμμή βολής

Τοξότες, σφενδονήτες, Κρητικοί τοξότες. Ρίχνουν πίσω από την πρώτη γραμμή. Πάνω από το τείχος μπορούν να ρίξουν μόνο οι τοξότες και οι Κρητικοί τοξότες· η πέτρα του σφενδονήτη δεν φτάνει ως εκεί.

Ρίχνουν μόνο όσοι βρίσκονται στη γραμμή: ο τοξότης της εφεδρείας δεν ρίχνει βέλη. Κάθε βολή ξοδεύει βλήματα. Το τμήμα που ξέμεινε από βλήματα δεν πεθαίνει, σωπαίνει — και αφήνει τη θέση του στη γραμμή σε συντρόφους με γεμάτη φαρέτρα.

Πτέρυγα

Πελταστές, ξιφομάχοι, πρόδρομοι, βαρείς ξιφομάχοι, Εταίροι ιππείς. Χτυπούν πρώτα την αντίπαλη πτέρυγα.

Όταν καθαρίσει η πτέρυγα του εχθρού, μένουν ακάλυπτες η γραμμή βολής και οι πολιορκητικές μηχανές πίσω της — και απέναντι σε αυτούς τους στόχους το ιππικό είναι ακόμη πιο αποτελεσματικό. Το τμήμα υποστήριξης όμως δεν το φτάνει ούτε το ιππικό. Σε πόλη με τείχος η πτέρυγα του αμυνόμενου στέκεται πίσω από το τείχος και του επιτιθέμενου μπροστά του: όσο αυτό στέκει, μια πτέρυγα δεν φτάνει κανέναν, αλλά η πτέρυγα του επιτιθέμενου γίνεται στόχος των βελών από το τείχος μόλις πέσει η πρώτη γραμμή του. Όταν πέσει το τείχος, η πτέρυγα μπαίνει στη μάχη.

Και οι ξιφομάχοι στέκονται στην πτέρυγα. Όταν πέσει η αντίπαλη πτέρυγα, φτάνουν πρώτα στη γραμμή βολής· στρέφονται στην πρώτη γραμμή μόνο όταν δεν έχει μείνει κανείς πίσω της και χτυπούν εκεί πολύ αδύναμα. Ο βαρύς ξιφομάχος, αντίθετα με το ιππικό, υπάρχει για να κρατά την πτέρυγα και όχι για να τη σπάει.

Γραμμή πολιορκίας

Οι μηχανές χτυπούν πρώτα το τείχος, και είναι το μόνο κομμάτι του πεδίου που μπορεί να το γκρεμίσει. Δουλεύει μόνο η μηχανή που στέκεται στη γραμμή: ο καταπέλτης της εφεδρείας δεν κάνει τίποτα. Όταν δεν υπάρχει τείχος ή έχει πέσει, οι μηχανές βολής ψάχνουν πρώτα τις μηχανές του εχθρού.

Οι περισσότερες μηχανές ξοδεύουν βλήματα. Ο κριός και η χελώνη δεν ξοδεύουν — χτυπούν όμως μόνο το τείχος, ποτέ άνθρωπο. Ένας κριός που περιμένει στην πόλη που αμύνεται δεν βγαίνει στο πεδίο.

Εφεδρεία

Η εφεδρεία δεν είναι «στρατός που κρατήθηκε πίσω για ώρα ανάγκης». Είναι ο στρατός που περιμένει τη σειρά του επειδή δεν υπάρχει χώρος στο πεδίο.

Όταν ανοίγει κενό στη γραμμή — όταν πέφτει κάποιος ή του τελειώνουν τα βλήματα — η εφεδρεία το γεμίζει στην επόμενη αλλαγή γύρου.

Τμήμα υποστήριξης

Ο μάντης, ο ιατρός και ο μηχανικός δεν στέκονται στις κανονικές γραμμές. Δεν πιάνουν θέση στο πεδίο, δεν χτυπούν, δεν προστατεύουν κανέναν, και κανείς δεν μπορεί να τους χτυπήσει. Κάνουν τη δουλειά τους ανάμεσα στους γύρους.

Αν πέσουν όλοι οι στρατιώτες του στρατού, χάνεται και το τμήμα υποστήριξης: ο εχθρός έχει πατήσει το στρατόπεδο.

Ποιος βγαίνει στο πεδίο;

Κάθε μονάδα έχει μια τιμή προτεραιότητας, και το πεδίο γεμίζει με αυτή τη σειρά: το βαρύ πεζικό μπαίνει στη γραμμή πριν από το ελαφρύ, η βαριά μηχανή πριν από την ελαφριά.

Η μόνη εξαίρεση είναι τα βλήματα: το τμήμα που ξέμεινε από βλήματα παραχωρεί τη σειρά του σε όποιο έχει ακόμη.