Παραδείγματα

Α — Επίθεση χωρίς προετοιμασία

1.000 οπλίτες επιτίθενται σε μια πόλη με τείχη. Πολιορκητικές μηχανές δεν υπάρχουν.

Οι οπλίτες δεν μπορούν να χαράξουν ούτε μια γρατζουνιά στο τείχος και δεν φτάνουν στη φρουρά. Οι τοξότες του αμυνόμενου συνεχίζουν να ρίχνουν πάνω από το τείχος. Το «στέκομαι μπροστά σε μια πύλη που δεν θα ανοίξει» ρίχνει το ηθικό σε κάθε γύρο, ώσπου ο στρατός σπάει και παίρνει τον δρόμο για την πατρίδα.

Το δίδαγμα: μια πόλη με όρθιο τείχος δεν την παίρνεις χωρίς πολιορκητικές μηχανές.

Β — Πολιορκία με προετοιμασία

600 φαλαγγίτες, 400 τοξότες, 20 καταπέλτες. Μαζί τους αρκετοί ιατροί για όλους τους στρατιώτες και αρκετοί μηχανικοί για όλους τους καταπέλτες.

Οι καταπέλτες ασχολούνται με το τείχος, οι φαλαγγίτες κρατούν την πρώτη γραμμή και οι τοξότες φθείρουν τον αμυνόμενο. Σε κάθε γύρο οι ιατροί βγάζουν από τη μάχη ως τραυματίες ένα μέρος από τους πεζούς που πέφτουν, και οι μηχανικοί αποσύρουν ένα μέρος από τους καταπέλτες που διαλύονται. Όταν ανοίγει ρήγμα στο τείχος, το ηθικό του επιτιθέμενου εκτινάσσεται και το πεζικό μπαίνει μέσα.

Το δίδαγμα: η πολιορκία είναι ένα σύνολο — μηχανές, μια γραμμή που τις προστατεύει, και υποστήριξη που φέρνει τις απώλειες πίσω στην πατρίδα.

Γ — Η δύναμη βολής στερεύει

2.000 τοξότες σε μια μακριά πολιορκία. Ας πούμε ότι η γραμμή βολής του πεδίου χωράει 240: σε κάθε γύρο ρίχνουν 240 τοξότες.

Όταν αδειάζουν οι φαρέτρες τους, δεν πεθαίνουν — σωπαίνουν. Ο λόχος με τις άδειες φαρέτρες αποσύρεται και στη γραμμή μπαίνουν 240 ξεκούραστοι τοξότες με γεμάτες φαρέτρες. Ο κύκλος συνεχίζεται ώσπου να μη μείνει κανένας τοξότης με γεμάτη φαρέτρα. Στο τέλος οι 2.000 τοξότες σου είναι ζωντανοί, ο στόχος είναι μπροστά τους, και δεν μπορούν να ρίξουν ούτε ένα βέλος.

Το δίδαγμα: η δύναμη βολής έχει διάρκεια ζωής. Το βάθος της εφεδρείας την παρατείνει, αλλά δεν την κάνει ατελείωτη. Στο τέλος η μόνη λύση είναι να στείλεις φρέσκα στρατεύματα.

Δ — Φτάνουν φρέσκες ενισχύσεις

Αν στείλεις έναν μόνο τοξότη σε έναν στρατό που έχει στερέψει, προσθέτεις στο πεδίο μία γεμάτη φαρέτρα. Ο υπόλοιπος στρατός μένει χωρίς βλήματα και η επίδραση στο ηθικό είναι σχεδόν μηδενική.

Αν στείλεις 800 τοξότες, η γραμμή βολής ξαναρχίζει να ρίχνει, το βάθος της εφεδρείας ανανεώνεται και το ηθικό ανεβαίνει αισθητά.

Το δίδαγμα: η επίδραση μιας ενίσχυσης μετριέται σε σχέση με τον στρατό που ήδη υπάρχει. Η βοήθεια με το σταγονόμετρο είναι πόροι πεταμένοι.

Ε — Ο στρατός σπάει

Το ηθικό του στρατού που πολιορκεί έπιασε πάτο: ο στρατός σπάει και περνά σε κατάσταση φυγής που περιμένει επιβεβαίωση.

Στην επόμενη αλλαγή γύρου η κατάσταση ξανακρίνεται. Αν δεν έφτασε βοήθεια, ο στρατός αποχωρεί χωρίς να πολεμήσει εκείνον τον γύρο, και οι επιζώντες παίρνουν τον δρόμο για την πατρίδα με τα βλήματά τους, τις μονάδες υποστήριξης και τους τραυματίες. Αν στην ίδια αλλαγή γύρου προλάβει μια αξιόλογη ενίσχυση, η φυγή ακυρώνεται.

Το δίδαγμα: ο στρατός που σπάει δεν εξαφανίζεται. Η διαφορά ανάμεσα στο να τον ανακαλέσεις εγκαίρως και στο να τον ενισχύσεις εγκαίρως είναι ολόκληρος ο στρατός.

ΣΤ — Ο ιατρός στη δουλειά

Δύο ίσοι στρατοί αλληλοφθείρονται, και ο ένας έχει μαζί του αρκετούς ιατρούς για να τον καλύψουν ολόκληρο.

Σε κάθε γύρο πέφτουν από τις δύο πλευρές ίσοι αριθμοί στρατιωτών — ο ιατρός δεν αλλάζει την πορεία της μάχης. Όμως στην πλευρά με τους ιατρούς ένα μέρος όσων πέφτουν δεν πεθαίνει αλλά τραυματίζεται, και οι ιατροί τους βγάζουν από τη μάχη. Όταν και οι δύο στρατοί σπάσουν και αποχωρήσουν, ο στρατός με τους ιατρούς φέρνει πίσω στην πατρίδα ένα μέρος από τις απώλειές του. Αν είχαν τελειώσει τα εφόδια, η δουλειά θα σταματούσε εκεί.

Το δίδαγμα: ο ιατρός δεν σου κερδίζει τη μάχη. Σου φέρνει πίσω ένα μέρος από τους στρατιώτες που χάνεις — αρκεί να μην πέσει το στρατόπεδό σου.

Ζ — Η πόλη τρέφει τον εαυτό της

Φρουρά 300 στρατιωτών σε μια πόλη με Οπλοστάσιο σε υψηλό επίπεδο: όσο τα βέλη που παράγει η πόλη καλύπτουν όσα ξοδεύει η φρουρά, η φρουρά δεν στερεύει.

Βάλε στην ίδια πόλη φρουρά 5.000 στρατιωτών: το ίδιο Οπλοστάσιο παράγει την ίδια ποσότητα, αλλά η κατανάλωση είναι πολλαπλάσια. Στο πλαίσιο γράφει «Η πόλη δεν προλαβαίνει» και η φρουρά στερεύει κι αυτή.

Το δίδαγμα: η τοπική παραγωγή του αμυνόμενου είναι δυνατή, αλλά όχι ατελείωτη: για κάθε μέγεθος πόλης υπάρχει ένα μέγεθος φρουράς.

Η — Η σειρά μπροστά στο τείχος

12 κριοί, 4 καταπέλτες, 300 οπλίτες, 100 πελταστές και 150 τοξότες επιτίθενται σε μια πόλη με τείχη. Πίσω από το τείχος περιμένουν 150 τοξότες, κάποιοι από αυτούς στις επάλξεις.

Οι τοξότες του αμυνόμενου χτυπούν όποιον βρίσκεται πιο κοντά στο τείχος. Οι καταπέλτες, όπως οι κριοί, χτυπούν το τείχος από τη βάση του, και σε αυτούς ρίχνουν μόνο όσοι είναι στις επάλξεις. Τα πρώτα βέλη πάνε στους οπλίτες: στέκονται πιο κοντά στο τείχος και δέχονται βέλη χωρίς να φτάνουν κανέναν. Όταν λιώσουν οι οπλίτες, χτυπιούνται οι πελταστές, και όταν πέσουν κι αυτοί, οι τοξότες πίσω. Στο μεταξύ οι τοξότες του επιτιθέμενου ρίχνουν πάνω από το τείχος στις επάλξεις και οι κριοί σφυροκοπούν την πύλη.

Αν το τείχος πέσει πριν λιώσουν οι οπλίτες, από τον επόμενο γύρο η μάχη συνεχίζεται όπως στο ανοιχτό πεδίο. Αν δεν πέσει, ο επιτιθέμενος χάνει το πεζικό που περιμένει κάτω από τα βέλη και το ηθικό που λιγοστεύει σε κάθε γύρο, ώσπου αποχωρεί.

Το δίδαγμα: όποιος στέκεται πιο κοντά στο τείχος δέχεται τα περισσότερα βέλη. Στις μηχανές ρίχνουν μόνο όσοι είναι στις επάλξεις· αν οι επάλξεις είναι γεμάτες, φέρε αρκετές ώστε να μη λιώσουν από τους πρώτους γύρους. Το πεζικό σου ως την πτώση του τείχους μόνο δέχεται βέλη: όσο πιο αργά πέσει, τόσο περισσότερους χάνεις, και το ηθικό του στρατού σου πέφτει λίγο ακόμη σε κάθε γύρο.

Η σειρά με μια ματιά