Η έναρξη της μάχης

Η διαταγή επίθεσης

Την επίθεση τη δίνεις από τον χάρτη: πηγαίνεις στο νησί της πόλης-στόχου, πατάς την πόλη και στο παράθυρο που ανοίγει πατάς Επιτέσου στην πόλη. Αν έχεις περισσότερες από μία πόλεις, διαλέγεις από ποια θα ξεκινήσει ο στρατός. Τον αριθμό κάθε μονάδας τον ρυθμίζεις με τον ρυθμιστή, γράφοντάς τον στο πεδίο δίπλα ή με το Όλα. Το Επιλογή όλων βάζει όλα τα στρατεύματα μαζί και το Μηδένισε αδειάζει τη διαταγή. Η κάρτα στο πάνω μέρος του παραθύρου γράφει το νησί και τον ιδιοκτήτη της πόλης-στόχου, και το κάτω μέρος πόσους στρατιώτες έχει ο στρατός, τη συνολική δύναμη επίθεσης και πόσα λάφυρα μπορεί να κουβαλήσει σε μια λεηλασία. Ο στρατός βαδίζει προς τον στόχο ή περνά τη θάλασσα. Η οθόνη Στρατός δεν δείχνει τις πόλεις άλλων παικτών: από εκεί μετακινείς στρατιώτες μόνο από την πόλη όπου βρίσκεσαι προς τις δικές σου πόλεις και προς τις πόλεις που κρατάς.

Όσο γράφεις τη διαταγή, το παράθυρο υπολογίζει μόνο του το ταξίδι, και κάθε φορά που αλλάζεις μια μονάδα, ένα μερίδιο ή ένα πλοίο, ξαναϋπολογίζει τη διαδρομή. Το κουμπί αποστολής αλλάζει όνομα ανάλογα με τον σκοπό της επίθεσης — Στείλε για λεηλασία, Στείλε για κατάληψη ή Στείλε για απελευθέρωση — και ενεργοποιείται μόλις υπολογιστεί η διαδρομή για τη διαταγή όπως είναι τελικά. Αν η διαταγή δεν μπορεί να φύγει, ο λόγος γράφεται δίπλα στο κουμπί.

Στις κάρτες Για ποιο σκοπό πηγαίνει διαλέγεις και τι θα κάνει η επίθεση: Λεηλασία ή Κατάληψη. Κάθε κάρτα σού λέει τι θα γίνει μετά τη νίκη και πόσες φορές την κανονική συντήρηση θα πληρώνει στο μεταξύ ο στρατός. Ο στρατός λεηλασίας, αν νικήσει, παίρνει όσα λάφυρα μπορεί να κουβαλήσει και γυρίζει. Γι’ αυτό ορίζεις και τις προτεραιότητες λαφύρων: σε τι θα πάει πρώτα ο χώρος μεταφοράς του στρατού — σε αγαθά, σε Χρυσό ή σε αιχμαλώτους. Ο στρατός κατάληψης, αν νικήσει, μένει στην πόλη και δεν παίρνει λάφυρα.

Τα τείχη και η φρουρά μιας πόλης δεν φαίνονται πριν επιτεθείς. Το τι υπάρχει εκεί ή το μαθαίνεις με την κατασκοπεία ή το διαβάζεις στην αναφορά μάχης.

Το παράθυρο της πόλης

Όταν πατάς μια πόλη στο νησί, ανοίγει ένα μικρό παράθυρο. Στο πάνω μέρος γράφει το όνομα της πόλης, τον ιδιοκτήτη της και τη συμμαχία στην οποία ανήκει: με το όνομα του ιδιοκτήτη ανοίγει η σελίδα του παίκτη, με το όνομα της συμμαχίας η σελίδα της συμμαχίας. Στο πλαίσιο αριστερά φαίνεται το πορτρέτο του ιδιοκτήτη ή, αν δεν έχει πορτρέτο, το αρχικό του ονόματος. Η λωρίδα κάτω από το όνομα λέει πώς στέκεται η πόλη απέναντί σου: αν είναι συμμάχου ή δική σου, αν είναι υπό κατοχή, αν γίνεται μάχη γι’ αυτήν, αν είναι υπό προστασία αρχαρίων, αν ο ιδιοκτήτης της είναι σε διακοπές, αν υπάρχει συνθήκη ανάμεσά σας.

Στο παράθυρο μιας εχθρικής πόλης, η πόλη είναι ήδη επιλεγμένη ως στόχος. Κάτω από τον τίτλο Στρατιωτικά βρίσκονται το Επιτέσου στην πόλη και το Επιτέσου στο λιμάνι, κάτω από τον τίτλο Άλλα το Στείλε πρώτες ύλες και το Στείλε κατάσκοπο. Αν έχεις προκεχωρημένη βάση, λιμάνι που κρατάς ή στρατό που σταθμεύει σε συμμαχική πόλη, στα Στρατιωτικά προστίθενται και οι διαταγές που δίνονται από εκεί. Με τα εικονίδια στο κάτω μέρος του παραθύρου στέλνεις μήνυμα ή αίτημα φιλίας στον ιδιοκτήτη της πόλης ή, με τη σημαία, κάνεις καταγγελία στους συντονιστές. Το παράθυρο δεν σου λέει τι υπάρχει μέσα στην πόλη: τα κτίρια, τα στρατεύματα και οι πρώτες ύλες της δεν είναι δημόσια.

Σε μια πόλη υπό κατοχή, η λωρίδα γράφει ποιος την κρατά. Εκεί το Επιτέσου στην πόλη είναι κλειστό και δίπλα του εμφανίζεται το Στείλε δύναμη απελευθέρωσης. Αν την πόλη την κρατάς εσύ ή ένας σύμμαχός σου, στη θέση του εμφανίζεται το Μετακίνησε στρατεύματα, και προσθέτεις στρατιώτες στη δύναμη που την κρατά. Το Επιτέσου στο λιμάνι μένει ανοιχτό και σε πόλη υπό κατοχή, γιατί ο στόλος πηγαίνει στο λιμάνι, όχι στους δρόμους. Στην πόλη ενός παίκτη της ίδιας συμμαχίας δεν υπάρχει ούτε επίθεση ούτε κατάσκοπος: με το Υπεράσπισε, κάτω από τον τίτλο Υποστήριξη, σταθμεύεις τον στρατό σου σε εκείνη την πόλη, και μπορείς να της στείλεις επίσης πρώτες ύλες ή στόλο.

Όταν πατάς τη δική σου πόλη, ανοίγει κι εκεί ένα παράθυρο, αλλά χωρίς επίθεση, κατάσκοπο ή μήνυμα: κάτω από τον τίτλο Ενέργειες βρίσκονται το Μπες στην πόλη, το Στείλε πρώτες ύλες, και το Μετακίνησε στρατεύματα και το Στείλε στόλο από άλλη πόλη σου. Αν η πόλη σου είναι υπό κατοχή, βρίσκεται εκεί και το Στείλε δύναμη απελευθέρωσης.

Μια διαταγή που δεν μπορεί να δοθεί αυτή τη στιγμή μένει στο παράθυρο, αλλά δεν πατιέται, και κάτω από το όνομά της γράφει τον λόγο. Αν ο ιδιοκτήτης είναι υπό προστασία αρχαρίων, οι επιθέσεις και ο κατάσκοπος είναι κλειστά ώσπου να τελειώσει η προστασία. Αν είναι σε διακοπές, ό,τι θα έστελνες στην πόλη είναι κλειστό ώσπου να τελειώσουν οι διακοπές. Αν έχεις μία μόνο πόλη, στο παράθυρό της είναι κλειστά όλα εκτός από το Μπες στην πόλη, γιατί μια πόλη δεν στέλνει στον εαυτό της στρατιώτες, πλοία ή πρώτες ύλες. Αν έχετε συνθήκη με τον ιδιοκτήτη, η λωρίδα σού τη θυμίζει. Το Σύμφωνο μη επίθεσης λήγει μόλις επιτεθεί μία από τις δύο πλευρές, όμως το παράθυρο δεν κλείνει την επίθεση. Αν έχετε πολιτιστική συνθήκη, το παράθυρο της επίθεσης σού λέει ότι η επίθεση θα διαλύσει κι αυτήν: Επίθεση στον εταίρο σου.

Ο στρατός που περνά τη θάλασσα επιβιβάζεται πρώτα

Αν ο στόχος είναι σε άλλο νησί, ο στρατός πρώτα ανεβαίνει στα πλοία στον Ναύσταθμο της πόλης του και, μόλις τελειώσει η επιβίβαση, βγαίνει στη θάλασσα. Από πόλη χωρίς Ναύσταθμο δεν στέλνεις στρατό πέρα από τη θάλασσα. Ο στρατός που βαδίζει προς στόχο στο ίδιο νησί δεν περνά από λιμάνι.

Ο στρατός που επιβιβάζεται είναι ήδη σε αποστολή: φεύγει από τον στρατό της πατρίδας σου, πληρώνει συντήρηση αποστολής και στην οθόνη Στρατός φαίνεται ως Επιβιβάζεται. Αν τον ανακαλέσεις εκείνη τη στιγμή, κατεβαίνει από τα πλοία και είναι αμέσως στην πατρίδα. Ελευθερώνει και τη θέση του στον Ναύσταθμο: οι στρατοί που περιμένουν πίσω του στη σειρά προχωρούν μπροστά. Μόλις φτάσει, μπαίνει στη μάχη: δεν υπάρχει ξεχωριστή αναμονή για την απόβαση.

Το ταξίδι στο παράθυρο της διαταγής

Μεταγωγικά πλοία

Σε μια επίθεση πέρα από τη θάλασσα, τα μεταγωγικά πλοία που θα μεταφέρουν τα στρατεύματα που διάλεξες υπολογίζονται αυτόματα και δεσμεύονται για την αποστολή. Τον αριθμό τους δεν τον διαλέγεις, ούτε μπορείς να τον μειώσεις: το πόσα χρειάζονται το ορίζει ο χώρος που πιάνουν στα πλοία οι στρατιώτες, οι μονάδες υποστήριξης και οι πολιορκητικές μηχανές. Αν στο λιμάνι σου δεν υπάρχουν αρκετά ελεύθερα πλοία, η διαταγή δεν δίνεται, και το παράθυρο γράφει πόσα πλοία χρειάζονται και πόσα είναι ελεύθερα.

Όταν βγαίνεις για λεηλασία, μπορείς να προσθέσεις επιπλέον πλοία στα απαιτούμενα. Το επιπλέον πλοίο αφήνει χώρο για περισσότερα λάφυρα στον γυρισμό. Στην κατάληψη πηγαίνουν μόνο τα απαιτούμενα πλοία. Ελεύθερα είναι τα πλοία που δεν βρίσκονται σε άλλη αποστολή, σε μεταφορά φορτίου ή σε αποστολή αποικισμού. Κάθε πλοίο που ξεκινά μένει δεσμευμένο στην αποστολή και ξαναγίνεται ελεύθερο στο λιμάνι μόνο όταν γυρίσει στην πατρίδα. Τα μεταγωγικά πλοία δεν βυθίζονται στη μάχη: ακόμη κι αν χάσεις, γυρίζουν όλα πίσω.

Μετακίνησε στρατεύματα

Στη δική σου πόλη, σε μια πόλη που κρατάς, στην πόλη ενός συμμάχου ή σε μια πόλη που κρατά ένας σύμμαχος στέλνεις τον στρατό σου με το Μετακίνησε στρατεύματα στο παράθυρο εκείνης της πόλης. Σε συμμαχική πόλη η διαταγή αυτή λέγεται Υπεράσπισε. Στο πάνω μέρος του παραθύρου διαλέγεις από ποια πόλη σου θα ξεκινήσει ο στρατός, και προορισμός είναι η πόλη που πάτησες. Κάθε είδος μονάδας έχει τη δική του γραμμή: πόσες θα πάνε το λες με τον ρυθμιστή, γράφοντας τον αριθμό ή με το Όλα. Το Επιλογή όλων γεμίζει όλες τις γραμμές και το Μηδένισε τις αδειάζει. Μόλις διαλέξεις στρατεύματα, το παράθυρο γράφει πόσο κρατά ο δρόμος και τι ώρα θα φτάσουν. Αν ο προορισμός είναι σε άλλο νησί, γράφει και τον χρόνο επιβίβασης και πόσα μεταγωγικά πλοία χρειάζονται.

Η γραμμή στο κάτω μέρος του παραθύρου λέει πόσα στρατεύματα στέλνεις και τι σταματά τη διαταγή εκείνη τη στιγμή. Αν δεν τη σταματά τίποτα, γράφει πώς επηρεάζει η μετακίνηση τη συντήρηση. Οι φορτάμαξες και τα επιπλέον μεταγωγικά πλοία πηγαίνουν μόνο σε μια βάση: σε μια πόλη που κρατάς, στην πόλη ενός συμμάχου ή σε μια πόλη που κρατά ένας σύμμαχος. Αυτά κουβαλούν τα λάφυρα των λεηλασιών που θα ξεκινήσουν από εκεί. Επιπλέον πλοίο προστίθεται μόνο σε μετακίνηση πέρα από τη θάλασσα. Όταν μετακινείς στρατεύματα ανάμεσα στις δικές σου πόλεις, δεν σου προτείνεται ούτε φορτάμαξα ούτε επιπλέον πλοίο.

Διαταγές από την οθόνη Στρατός

Το παράθυρο Νέα εντολή στην οθόνη Στρατός δίνει διαταγές από την πόλη όπου βρίσκεσαι προς δικά σου μέρη. Μια διαταγή προς την πόλη άλλου παίκτη δίνεται από τον χάρτη. Στη λίστα Προορισμός βρίσκονται οι δικές σου πόλεις, οι πόλεις που κρατάς και τα λιμάνια που κρατάς. Το τι θα στείλεις το διαλέγεις από τρεις καρτέλες. Ο Στρατός πηγαίνει στις δικές σου πόλεις και στις πόλεις που κρατάς. Ο Στόλος ή σταθμεύει στο λιμάνι μιας δικής σου πόλης ή ενώνεται με τον στόλο σε ένα λιμάνι που κρατάς. Τα Αγαθά πηγαίνουν μόνο στις δικές σου πόλεις. Ένα μέρος όπου δεν μπορεί να πάει η ανοιχτή καρτέλα φαίνεται αχνό στη λίστα και δεν επιλέγεται. Ό,τι διαλέγεις σε μια καρτέλα δεν χάνεται όταν περνάς σε άλλη.

Κάθε μονάδα, πλοίο και πρώτη ύλη έχει τη δική της γραμμή: τον αριθμό τον ρυθμίζεις με τον ρυθμιστή, με τα − και + ή με το Όλα. Στην καρτέλα Αγαθά το φορτίο το μεταφέρουν τα μεταγωγικά πλοία από το Λιμάνι της πόλης σου, είτε στο ίδιο νησί είτε πέρα από τη θάλασσα, και οι κανόνες είναι ίδιοι με την αποστολή πρώτων υλών. Ο ρυθμιστής δεν ξεπερνά τον χώρο φορτίου, και στη γραμμή που κόβει ο χώρος φορτίου το κουμπί γίνεται Όσα χωρούν. Το κάτω μέρος του παραθύρου λέει τι σταματά τη διαταγή ή πότε θα φτάσει, το κουμπί αποστολής γράφει τι στέλνεις, και το Μηδένισε αδειάζει μόνο την ανοιχτή καρτέλα. Η μεταφορά μεταγωγικών πλοίων σε άλλη πόλη σου και η αποστολή επιπλέον πλοίων σε μια βάση δεν γίνονται από αυτό το παράθυρο, αλλά από τα παράθυρα στο νησί.

Αν η ακτή είναι κλειστή, ο στρατός δεν αποβιβάζεται

Αν στο λιμάνι της πόλης όπου πηγαίνεις σε περιμένουν εχθρικά πολεμικά πλοία — αν το λιμάνι το κρατά ένας στόλος ή αν βρίσκονται εκεί πολεμικά πλοία του ιδιοκτήτη της πόλης και των συμμάχων του — ο στρατός σου δεν μπορεί να αποβιβαστεί. Δεν πατά καθόλου στη στεριά: γυρίζει από τον δρόμο που ήρθε με όλους τους στρατιώτες και όλα τα πλοία του, η επιστροφή κρατά όσο και ο πηγαιμός, και δεν χάνεται τίποτα. Στην ανοιχτή θάλασσα δεν σταματούν κανέναν. Το μόνο σημείο όπου μπορεί να σου πουν όχι είναι το λιμάνι.

Η διαταγή απορρίπτεται από την αρχή μόνο όταν υπάρχει ναυτικός αποκλεισμός που τον βλέπουν όλοι. Πόσα πολεμικά πλοία περιμένουν σε ένα λιμάνι δεν φαίνεται, γι’ αυτό συνήθως μαθαίνεις ότι η ακτή είναι κλειστή όταν φτάσει εκεί ο στρατός σου. Ο στρατός που βαδίζει στο ίδιο νησί δεν επηρεάζεται από αυτόν τον κανόνα.

Όταν φτάσει ο στρατός

Τίποτα δεν κρίνεται επιτόπου. Ο στρατός παίρνει θέσεις μπροστά στην πόλη και το ρολόι ρυθμίζεται για τον πρώτο γύρο. Η πρώτη σύγκρουση γίνεται στην επόμενη αλλαγή γύρου.

Αν στην πόλη γίνεται ήδη μάχη, δεν ανοίγει καινούργια: ο στρατός σου μπαίνει στη μάχη που είναι σε εξέλιξη. Όλοι όσοι επιτίθενται στην ίδια πόλη πολεμούν στο ίδιο πεδίο, στην ίδια πλευρά.

Ο επιτιθέμενος

Επιτιθέμενος είναι η πλευρά που έρχεται απ’ έξω. Πολεμά με τους στρατιώτες που έφερε, κουβαλά μαζί του τα βλήματα και τα εφόδια της αποστολής, δεν μπορεί να φτιάξει βλήματα στο πεδίο και μπορεί αργότερα να ενισχυθεί με νέους στρατούς. Τα τείχη μπορούν να τα γκρεμίσουν μόνο οι πολιορκητικές μηχανές που φέρνει.

Από την παραγωγή της πόλης δεν κερδίζει τίποτα. Σε μια μακριά πολιορκία, ο χειρότερος εχθρός του επιτιθέμενου δεν είναι ο αμυνόμενος, αλλά η δική του εφοδιαστική.

Ο αμυνόμενος

Ο αμυνόμενος πολεμά στην πόλη του. Το πλάτος του πεδίου το ορίζει το επίπεδο του Βουλευτηρίου της πόλης που αμύνεται. Όσο το τείχος στέκει, η πόλη είναι κλειστή: το πεζικό ούτε μπαίνει ούτε βγαίνει. Το Οπλοστάσιο και το Εργαστήριο πολιορκητικών μηχανών φτιάχνουν βλήματα σε κάθε γύρο, και το Βουλευτήριο τρέφει τη φρουρά. Η φρουρά που πολεμά στο δικό της έδαφος χάνει λιγότερο ηθικό στους κακούς γύρους.

Ο αμυνόμενος όμως δεν είναι αθάνατος. Το ηθικό του μπορεί να λυγίσει, τα βλήματα και τα εφόδιά του να τελειώσουν, το τείχος του να ανοίξει ρήγμα, η φρουρά του να τραπεί σε φυγή ή να αφανιστεί.

Πώς μπαίνεις σε μια μάχη σε εξέλιξη

Στρατεύματα από άλλη πόλη σου

Τα στρατεύματα που ήρθαν από άλλη πόλη σου και σταθμεύουν εκεί αμύνονται ως δική τους δύναμη: οι απώλειές τους αφαιρούνται από την πόλη που τα εκπαίδευσε, δεν ανακαλούνται όσο κρατά η μάχη και μένουν στη θέση τους όταν τελειώσει. Αν η πόλη πέσει στα χέρια του εχθρού, όσοι επιζήσουν δεν πιάνονται αιχμάλωτοι: γυρίζουν στην πατρίδα με κανονικό ταξίδι.