Rozpoczęcie bitwy

Rozkaz ataku

Atak wydajesz na mapie: przejdź na wyspę miasta docelowego, kliknij miasto i w jego oknie naciśnij Zaatakuj miasto. Jeśli masz kilka miast, wybierasz, z którego armia wyrusza. Liczbę każdej jednostki ustawiasz suwakiem, wpisując ją w pole obok albo przyciskiem Wszystkie; Zaznacz wszystkie dodaje od razu wszystkie jednostki, a Wyzeruj czyści rozkaz. Karta u góry podaje wyspę i właściciela miasta docelowego, a dół okna pokazuje, ilu żołnierzy idzie, ich łączną siłę ataku i ile łupu mógłby unieść najazd. Armia maszeruje lądem albo przeprawia się przez morze. Ekran armii nie pokazuje miast innych graczy; przenosisz tam wojska tylko z miasta, w którym jesteś, do własnych miast i miast, które trzymasz.

Okno samo wylicza podróż, kiedy piszesz rozkaz, i pyta o nią od nowa przy każdej zmianie jednostki, udziału albo statku. Przycisk wysyłania nazywa się zależnie od celu ataku – Wyślij na najazd, Wyślij na okupację albo Wyślij odsiecz – i staje się dostępny dopiero wtedy, gdy podróż jest wyliczona dla rozkazu w jego obecnym kształcie. Jeśli rozkazu nie da się wysłać, powód widać obok przycisku.

Na kartach Cel wyprawy wybierasz też, po co idzie atak: Najazd czy Okupacja. Każda karta mówi, co stanie się po zwycięstwie i ile razy wyższe niż zwykle utrzymanie armia płaci w tym czasie. Armia wysłana na najazd po zwycięstwie zabiera tyle łupu, ile uniesie, i wraca; dlatego tym samym rozkazem ustalasz priorytety łupów: na co w razie zwycięstwa armia przeznaczy ładowność w pierwszej kolejności – na surowce, Złoto czy jeńców. Armia wysłana na okupację po zwycięstwie zostaje w mieście i nie bierze łupu.

Murów i garnizonu miasta nie widać przed atakiem. To, co tam stoi, poznasz albo dzięki wywiadowi, albo z raportu z bitwy.

Okno miasta

Kliknięcie miasta na wyspie otwiera małe okno. Na górze są nazwa miasta, jego właściciel i sojusz właściciela: nazwa właściciela prowadzi do strony gracza, nazwa sojuszu – do strony sojuszu. W ramce po lewej jest portret właściciela, a bez portretu – pierwsza litera nazwy. Pasek pod nazwą mówi, jak miasto ma się do ciebie: z twojego sojuszu, twoje, pod okupacją, toczy się o nie bitwa, pod ochroną początkujących, właściciel na urlopie albo łączy was umowa.

W oknie wrogiego miasta to miasto jest już wybrane jako cel. W grupie Wojsko są Zaatakuj miasto i Zaatakuj port, w grupie Inne – Wyślij surowce i Wyślij szpiega; jeśli masz wysuniętą bazę, trzymany port albo armię w mieście sojusznika, rozkazy z tych miejsc dochodzą do grupy Wojsko. Ikonami u dołu okna piszesz do właściciela miasta, wysyłasz zaproszenie do znajomych albo chorągiewką zgłaszasz tego gracza moderatorom. Okno nie zdradza, co jest za murami: budynki, wojska i surowce miasta nie są publiczne.

Przy okupowanym mieście pasek podaje, kto je trzyma. Zaatakuj miasto jest tam wyłączone, a obok pojawia się Wyślij odsiecz; jeśli to miasto trzymasz ty albo sojusznik, pojawia się zamiast tego Przerzuć wojska i wzmacniasz siły, które je trzymają. Zaatakuj port działa także przy okupowanym mieście, bo flota płynie na port, a nie na ulice. W mieście z twojego sojuszu nie ma ataku ani szpiega; w grupie Wsparcie przyciskiem Broń stacjonujesz tam swoją armię, możesz też wysłać surowce albo flotę.

Kliknięcie własnego miasta też otwiera okno, ale bez ataku, szpiega i wiadomości: w grupie Działania są Wejdź do miasta, Wyślij surowce oraz Przerzuć wojska i Wyślij flotę z innego twojego miasta, a jeśli twoje miasto jest pod okupacją, także Wyślij odsiecz.

Rozkaz, którego nie da się teraz wydać, zostaje w oknie, ale nie można go nacisnąć; pod jego nazwą widać powód. Gdy właściciel jest pod ochroną początkujących, ataki i szpiedzy są wyłączeni do końca ochrony; gdy jest na urlopie, wyłączone jest wszystko, co można wysłać do miasta, aż urlop się skończy. Przy jednym mieście w oknie własnego miasta wszystko poza Wejdź do miasta jest wyłączone, bo miasto nie wysyła samemu sobie żołnierzy, statków ani surowców. Jeśli łączy was umowa, pasek o niej przypomina; pakt o nieagresji kończy się, gdy któraś strona zaatakuje, ale okno nie wyłącza ataku. Jeśli łączy was układ kulturalny, okno ataku mówi, że atak zerwie także ten układ: Atak na partnera.

Przeprawa przez morze zaczyna się od zaokrętowania

Jeśli cel leży na innej wyspie, armia najpierw wsiada na statki w Porcie wojennym twojego miasta i wypływa, gdy zaokrętowanie dobiegnie końca. Miasto bez Portu wojennego nie może wysłać armii za morze. Armia maszerująca na cel na tej samej wyspie w ogóle nie zawija do portu.

Armia, która się zaokrętowuje, jest już na wyprawie: nie liczy się do armii w domu, płaci utrzymanie wyprawy i na ekranie armii ma status Zaokrętowanie. Odwołana w tej chwili schodzi ze statków i od razu jest w domu. Zwalnia też swoje miejsce w Porcie Wojennym: armie czekające za nią w kolejce przesuwają się do przodu. Do walki wchodzi w chwili przybycia: nie czeka osobno na zejście na ląd.

Podróż w oknie rozkazu

Statki transportowe

Przy ataku przez morze statki transportowe potrzebne do przewiezienia wybranych jednostek są wyliczane i przydzielane do wyprawy automatycznie. Ich liczby nie wybierasz i nie możesz jej zmniejszyć: o tym, ile ich trzeba, decyduje miejsce, jakie żołnierze, jednostki wsparcia i machiny oblężnicze zajmują na pokładzie. Jeśli w porcie brakuje wolnych statków, rozkazu nie da się wydać; okno podaje, ile statków potrzeba i ile jest wolnych.

Najazd może zabrać do potrzebnych statków dodatkowe; dodatkowy statek daje miejsce na więcej łupu w drodze do domu. Okupacja zabiera tylko potrzebne statki. Wolne są statki, które nie są na innej wyprawie, w dostawie ani w wyprawie kolonizacyjnej. Każdy statek, który wypływa, pozostaje związany z wyprawą i znów liczy się jako wolny dopiero po powrocie do domu. Statki transportowe nie toną w bitwie; nawet po przegranej wszystkie wracają.

Przerzut wojsk

Armię do własnego miasta, do miasta, które okupujesz, do miasta sojusznika albo do miasta, które trzyma sojusznik, wysyłasz przyciskiem Przerzuć wojska w oknie tego miasta; w mieście sojusznika ten rozkaz nazywa się Broń. Na górze okna wybierasz, z którego twojego miasta armia wyrusza; celem jest kliknięte miasto. Każdy rodzaj jednostek ma własny wiersz: liczbę ustawiasz suwakiem, wpisujesz ją albo wybierasz Wszystkie. Zaznacz wszystkie wypełnia każdy wiersz, a Wyzeruj je opróżnia. Gdy tylko wybierzesz wojska, okno podaje czas drogi i godzinę przybycia; jeśli cel leży na innej wyspie, także czas zaokrętowania i liczbę potrzebnych statków transportowych.

Wiersz u dołu okna podaje, ile jednostek wysyłasz i co w tej chwili blokuje rozkaz; jeśli nic go nie blokuje, mówi, jak przerzut wpłynie na utrzymanie. Wozy taborowe i dodatkowe statki transportowe trafiają tylko do bazy: do miasta, które okupujesz, do miasta sojusznika albo do miasta, które trzyma sojusznik. To one wiozą łupy z najazdów, które stamtąd wyruszają. Dodatkowe statki dochodzą tylko przy przerzucie przez morze; między twoimi miastami nie ma ani wozów, ani dodatkowych statków.

Rozkazy z ekranu armii

Okno Nowy rozkaz na ekranie armii wydaje rozkazy z miasta, w którym jesteś, do twoich miejsc; rozkaz wobec miasta innego gracza wydajesz na mapie. Lista Dokąd zawiera twoje miasta, miasta pod twoją kontrolą i porty pod twoją kontrolą. Trzy karty mówią, co wysyłasz: Wojsko idzie do twoich miast i do miast pod twoją kontrolą; Flota albo stacjonuje w porcie jednego z twoich miast, albo dołącza do floty w porcie, który kontrolujesz; Towary idą tylko do twoich miast. Miejsce, do którego otwarta karta nie może pójść, jest na liście blade i nie da się go wybrać. To, co wybierzesz na jednej karcie, zostaje po przejściu na inną.

Każda jednostka, okręt i surowiec ma swój wiersz: liczbę ustawiasz suwakiem, przyciskami − i + albo przyciskiem Wszystkie. Na karcie Towary ładunek wiozą galery transportowe z Portu twojego miasta, na tej samej wyspie i przez morze; obowiązują zasady wysyłania surowców. Suwak nigdy nie przekracza ładowni, a przycisk wiersza ograniczonego przez ładownię to Ile wejdzie. Dół okna mówi, co zatrzymuje rozkaz albo kiedy dotrze, przycisk wysyłania mówi, co wysyła, a Wyzeruj opróżnia tylko otwartą kartę. Przeniesienia galer transportowych do innego twojego miasta i zabrania dodatkowych statków do bazy nie ma w tym oknie; oba są w oknach na wyspie.

Zamknięty brzeg nie pozwala na desant

Jeśli w porcie miasta docelowego czekają wrogie okręty wojenne – flota, która go trzyma, albo okręty właściciela miasta i jego sojuszników – twoja armia nie zejdzie na ląd. Nie postawi stopy na brzegu: zawraca ze wszystkimi żołnierzami i wszystkimi statkami tą samą drogą, powrót trwa tyle co droga tam i nic nie przepada. Na otwartym morzu nikt nikogo nie zatrzymuje; „nie” mówi tylko port.

Rozkaz zostaje odrzucony od razu tylko z powodu blokady, którą widzą wszyscy. Ile okrętów czeka w porcie, pozostaje tajemnicą, więc o zamkniętym brzegu często dowiadujesz się dopiero wtedy, gdy armia tam dotrze. Armii maszerującej po własnej wyspie to nigdy nie dotyczy.

Gdy armia dotrze na miejsce

Nic nie rozstrzyga się od razu. Armia zajmuje pozycje przed miastem i rusza zegar: pierwsze starcie nastąpi przy najbliższej zmianie rundy.

Jeśli pod tym miastem już trwa bitwa, druga się nie zaczyna: twoja armia dołącza do tej, która się toczy. Wszyscy, którzy atakują to samo miasto, walczą na tym samym polu i po tej samej stronie.

Atakujący

Atakujący przychodzi z zewnątrz. Walczy tylko tymi żołnierzami, których ma ze sobą, sam niesie amunicję i zaopatrzenie na wyprawę, w polu nie wytworzy amunicji i może później dostać posiłki w postaci kolejnych armii. Mury mogą zburzyć jedynie machiny oblężnicze, które przyprowadzi.

Nie korzysta z produkcji żadnego miasta. W długim oblężeniu największym wrogiem atakującego nie jest obrońca, tylko jego własna logistyka.

Obrońca

Obrońca walczy u siebie. Wielkość pola bitwy wyznacza poziom Ratusza w bronionym mieście; dopóki stoją mury, miasto jest zamknięte: piechota ani nie wchodzi, ani nie wychodzi; Zbrojownia i Warsztat oblężniczy co rundę wytwarzają amunicję, a Ratusz żywi garnizon; garnizon walczący na własnej ziemi traci po złej rundzie mniej morale.

Ale obrońca nie jest nieśmiertelny. Morale może się załamać, amunicja i prowiant mogą się skończyć, w murach może powstać wyłom, a garnizon może pójść w rozsypkę albo zginąć.

Bitwa widziana z wyspy

Gdy toczy się bitwa o miasto albo jego port, widzi to cała wyspa. Mapa pisze nad miastem, czy bitwa toczy się na lądzie, czy na morzu. Jeśli miasto jest okupowane albo jego port zablokowany, ten napis stoi osobno obok tamtego. Okno miasta mówi, która to runda, kiedy przyjdzie następna i kto atakuje. Ilu jest żołnierzy ani ile okrętów, nie widać. Do jednej ze stron dołączasz w części Bitwa na samej górze okna.

Dołączanie do trwającej bitwy

Posiłki z ekranu bitwy

Jeśli jesteś jedną ze stron bitwy, armię wyślesz też z ekranu bitwy. Dopóki bitwa trwa, nad polem bitwy jest przycisk Wyślij posiłki. Otwiera on rozkaz z okna miasta na wyspie, wymierzony w miasto, o które toczy się bitwa: Dołącz do ataku, jeśli stoisz po stronie atakującej, Przerzuć wojska, jeśli to twoje miasto, Dołącz do obrony, jeśli bronisz cudzego miasta. W bitwie morskiej ich miejsce zajmują Dołącz do ataku z morza, Wyślij flotę i Broń portu. Po wysłaniu rozkazu okno się zamyka, a ty zostajesz na ekranie bitwy. Jeśli do tej strony dołączyć nie można, przycisku nie da się nacisnąć, a pod nim widać powód. W bitwie o zajęte miasto albo port tego przycisku nie ma.

Nikt nie walczy z własnym sojuszem

Gdy po stronie atakujących stoisz ty albo ktoś z twojego sojuszu, nie dołączysz do obrony, a gdy ktoś z was się broni, nie dołączysz do ataku; okno pisze o tym pod wierszem. Strony mogą się zmienić, gdy armia jest w drodze: jeśli bitwa skończy się przed jej przybyciem albo po drugiej stronie stanie ktoś z twojego sojuszu, armia wraca bez walki, a ty dowiadujesz się dlaczego.

Siły wysłane do obrony płacą utrzymanie wyprawy od wymarszu do powrotu, a ich straty spadają na ich własne miasto. Armia wysłana rozkazem Broń do kogoś z twojego sojuszu zostaje tam także po bitwie (Postój w mieście sojusznika). W bitwie o zajęte miasto lub port bronić może tylko sojusz okupanta (Miasto lub port w rękach sojusznika).

Przerzucone wojska

Wojska i okręty wojenne przerzucone do innego twojego miasta należą do niego od chwili przybycia. Liczą się do jego żołnierzy, rozkazy dostają stamtąd i nie widać ich już wśród wypraw. Ich utrzymanie przechodzi razem z nimi; żołnierze nie wliczają się do ludności, więc ludność żadnego z miast się nie zmienia. Jeśli w chwili przybycia miasto jest oblężone, okupowane albo jego port trzyma ktoś inny, zostają przerzuconymi siłami i bronią się jako osobne siły: ich straty idą na konto miasta, które je wyszkoliło, a w trakcie bitwy nie da się ich odwołać. Gdy miasto znów będzie wolne, staną się jego własnymi wojskami. Jeśli miasto przejdzie w ręce wroga, ocaleni nie trafiają do niewoli; wracają do domu prawdziwą podróżą.