Pałac i Rezydencja namiestnika

Dwa budynki, dwa rodzaje miast

Pałac stoi tylko w stolicy, Rezydencja namiestnika – tylko w koloniach. Stolica to twoje pierwsze miasto; każde miasto założone później jest kolonią.

Oba stoją na zwykłych działkach budowlanych; Pałac ma najwyżej piętnaście poziomów, Rezydencja namiestnika – dziesięć.

Ile kolonii?

Poziom ukończonego Pałacu to dokładnie liczba kolonii, jakie możesz mieć: Pałac na poziomie 1 pozwala na jedną, na poziomie 15 – na piętnaście. Wyprawa, która jest w drodze, też zajmuje prawo, dopóki nie dopłynie: z Pałacem 4, trzema koloniami i jedną wyprawą na morzu nie wyślesz kolejnej, zanim ta nie dopłynie albo Pałac nie urośnie.

Stolica nie jest kolonią: gracz, który ma tylko swoje pierwsze miasto, nie założył jeszcze żadnej kolonii.

Okno Pałacu

Kliknięcie Pałacu otwiera okno, które zaczyna się od twoich kolonii: ile ich już założono i na ile pozwala Pałac, poziom Pałacu w stolicy oraz Rezydencja namiestnika każdej kolonii obok poziomu, którego wymaga następna kolonia. Ostatni wiersz listy to miejsce na następną kolonię; jeśli jest wolne, tak tam napisano, a jeśli nie, podany jest poziom, który musi osiągnąć Pałac.

Pod nią stoją koszt założenia i Załóż kolonię. Jeśli nie możesz założyć kolonii, okno mówi dlaczego i czego dokładnie brakuje. Przycisk otwiera mapę świata; kolonię zakładasz stamtąd, wybierając wolną działkę na wyspie.

Wiersz Ustrój pokazuje obowiązujący ustrój i ile godzin chaosu władzy przyniesie zmiana; Wybierz lub Zmień otwiera okno ustrojów. Blok budynku na dole okna mówi, którą kolonię pozwala założyć następny poziom. Pałac można obniżyć o poziom, a założone kolonie zostają twoje, ale Pałacu nie można wyburzyć.

Ekspansji trzeba się najpierw nauczyć

Pałac można zbudować dopiero wtedy, gdy Ratusz w stolicy stoi co najmniej na poziomie 2. Jego pierwsze dwa poziomy wymagają oprócz kamienia i drewna także po jednym badaniu: pierwszy – Organizacji pracy, drugi – Miar i wag. Droga do pierwszej kolonii prowadzi więc przez Akademię.

Powód jest prosty: rządzenie jednym miastem i rządzenie dwoma to nie ta sama praca. To drugie wymaga wspólnej miary, wspólnych rejestrów i porządku, który sięga poza mury własnego miasta.

Od trzeciego poziomu włącznie Pałac nie wymaga już żadnego nowego badania: te dwa to wszystkie badania, jakich kiedykolwiek wymaga. Rezydencja namiestnika nie wymaga badań na żadnym poziomie. Wszystko, czego będzie wymagał dany poziom, zobaczysz w oknie rozbudowy, zanim cokolwiek na niego wydasz; okno zaznacza spełnione warunki i wymienia z nazwy te, których brakuje.

Pierwsze dwie kolonie kosztują inaczej

Za pierwszą i drugą kolonię koszt założenia płacisz wyłącznie Złotem. Nie potrzebują marmuru, winogron ani żelaza, więc nie musisz w tym celu korzystać z rynku. Powód leży na mapie: wyspa, na której postawił cię świat, daje tylko jeden z trzech surowców specjalnych, a pierwszy krok ekspansji nie powinien zależeć od tego, na jakiej ziemi akurat stoisz. Drewno i kamień, które wysyłasz z kolonistami, nie są częścią kosztu; to pierwsze zapasy nowego miasta.

Od trzeciej kolonii to się zmienia. Koszt założenia obejmuje wtedy oprócz Złota także marmur, winogrona i żelazo, Pałac musi mieć wyższy poziom, a potrzebna ilość Złota gwałtownie rośnie. To, czego nie daje twoja wyspa, przywieziesz z którejś ze swoich kolonii albo kupisz na rynku. Pierwsze dwie kolonie to początek; trzecia to decyzja.

Ustrój

Ustrój należy do ciebie jako gracza, a nie do miasta: wybierasz jedną formę i według niej rządzone jest całe twoje imperium.

Każdy ustrój to zestaw efektów – jeden podnosi produkcję Wiedzy i zadowolenie, ale spowalnia szkolenie wojska, inny działa odwrotnie. Pierwszy wybór jest darmowy.

Ustrój wybierasz w oknie ustrojów, które otwiera się z Pałacu. Po lewej stoi każdy ustrój z obrazem i liczbą zysków i kosztów; nad obowiązującym widnieje napis Obecny. Gdy klikniesz ustrój, po prawej pojawi się jego duży obraz, to, co daje, i to, ile kosztuje; kliknięcie służy tylko do oglądania i niczego nie zmienia. Dół okna mówi, co oznacza wybór: pierwszy wybór jest darmowy i zaczyna obowiązywać, gdy tylko naciśniesz przycisk. Przy zmianie widać, który ustrój porzucasz i ile godzin potrwa chaos; po naciśnięciu przycisku jeszcze raz zobaczysz, co stracisz, łącznie z armiami w polu. Podczas chaosu okno pokazuje ustrój, który czeka w kolejce, i ile czasu zostało; do tego czasu ustroju nie można zmienić.

Po naciśnięciu przycisku dół okna mówi, co się stało. Przy pierwszym wyborze ustrój obowiązuje od razu: nie zaczyna się chaos i żadna armia w polu nie zostaje odwołana. Przy zmianie przeczytasz, że chaos się zaczął, ile czasu zostało, co jest w tym czasie zablokowane i jaki ustrój przyjdzie potem. Wszystkie trzy chwile trafiają pod dzwonek i zostają w Wydarzeniach: pierwszy wybór, chaos po zmianie i jego koniec, gdy nowy ustrój zaczyna obowiązywać. Ten ostatni wpis przychodzi po kilku godzinach, nawet gdy nie grasz; kliknięcie go otwiera Pałac w twojej stolicy.

Rezydencja i hamulec ekspansji

Rezydencja namiestnika

Żeby założyć kolonię, potrzebujesz naraz trzech rzeczy: Pałacu na odpowiednim poziomie w stolicy, pokrycia kosztu założenia kolonii oraz Rezydencji namiestnika na odpowiednim poziomie w każdej bez wyjątku kolonii, którą już masz.

O tym trzecim warunku zapomina się najczęściej: żeby założyć czwartą kolonię, musisz najpierw rozbudować Rezydencję do poziomu 4 we wszystkich trzech, które już masz. Ekspansja to jeden wspólny rachunek. Rezydencja kończy się na dziesiątym poziomie, więc od dziesiątej kolonii wymagany poziom nie rośnie ponad dziesięć.

Okno Rezydencji namiestnika

Kliknięcie Rezydencji namiestnika w kolonii otwiera okno, które zaczyna się od następnej kolonii: która to z kolei, czy droga jest wolna i jaki poziom musi mieć co najmniej rezydencja w każdej kolonii. Pod spodem twoje kolonie są wypisane po kolei; przy każdej poziom jej rezydencji stoi obok wymaganego, kolonia, która go osiągnęła, ma znaczek, a miasto, w którym otwarto okno, jest oznaczone jako „to miasto”. Pod listą widać poziom Pałacu w stolicy. Kliknięcie nazwy miasta przenosi do niego.

Jeśli droga jest zamknięta, krótka notka obok nagłówka mówi dlaczego: ile rezydencji zostało w tyle, że Pałac jest za niski albo że brakuje środków na koszt założenia. Kolonii nie zakładasz z tego okna, tylko na mapie, wybierając wolną działkę na wyspie.

Blok budynku na dole okna pokazuje, jak bardzo następny poziom przybliża tę rezydencję do warunku następnej kolonii; poziom w budowie liczy się dopiero po jej zakończeniu. Rezydencję namiestnika można obniżyć o poziom, a założone kolonie zostają twoje, ale jeśli rezydencja spadnie poniżej wymaganego poziomu, następna kolonia poczeka. Rezydencja nie zejdzie poniżej pierwszego poziomu, więc nie można jej wyburzyć.

Kolonia to wyprawa

Kliknięcie wolnego miejsca pod miasto na wyspie otwiera okno kolonii. Na górze widać, skąd i dokąd płynie wyprawa. Gdy wszystkie warunki są spełnione, okno mówi to w jednym wierszu, a listę można rozwinąć; jeśli któregoś brakuje, lista zostaje otwarta, a brakujący warunek stoi na górze. Każda pozycja kosztu założenia ma osobne pole, a pole, w którym czegoś brakuje, podaje ile. Jeśli kolonii nie da się założyć, okno i tak się otworzy i powie, czego brakuje.

Gdy wszystkie warunki są spełnione, nadajesz kolonii nazwę, ładujesz wyprawę i naciskasz Wyślij wyprawę. Dopóki przycisk jest nieaktywny, zdanie obok podaje pierwszą rzecz, której jeszcze brakuje: warunek, pozycję kosztu, minimalny ładunek albo nazwę kolonii. Nazwa zaczyna się i kończy literą albo cyfrą, a w środku może mieć spacje, apostrofy i łączniki. Jeśli nazwa się nie nadaje, okno powie o tym już w trakcie pisania. Miasto nie powstaje od razu: wyrusza flota, która wiezie kolonistów i zapasy, z jakimi nowe miasto wystartuje. Miasto powstaje, gdy flota dopłynie, a miejsce wciąż będzie wolne.

Gdy płynie statkami, wyprawa to zwykły rejs transportowy: miasto, z którego wyrusza, potrzebuje Portu i wystarczającej liczby statków transportowych. Statki wiozą ładunek, wysadzają kolonistów i wracają – niezależnie od tego, czy wyprawa się uda. Nic nie dociera na miejsce od razu – nawet miejsce na twojej własnej wyspie wymaga rejsu, a inna wyspa oznacza przeprawę przez otwarte morze i dłuższą podróż. Jeśli działka leży na tej samej wyspie co twoja stolica, ładunek kolonistów mogą wieźć zamiast statków wozy transportowe: gdy stoją wolne, okno pokazuje wybór Środka transportu, a pod każdą opcją widać, ile jest wolnych. Wozy jadą drogą lądową; nie potrzebują Portu i ruszają w chwili wydania rozkazu. Na działkę na innej wyspie dotrą tylko statki, bo wozy nie przepłyną morza. Ze stolicy, o którą toczy się walka albo którą trzyma ktoś inny, żaden wóz nie wyjedzie. Gdy koloniści zostaną wysadzeni, wozy wracają do domu jak statki i do tego czasu nie można ich użyć do niczego innego.

Przy rejsie statkami ładunek najpierw trafia na statki w Porcie stolicy, a dopiero potem wyprawa wypływa w morze. Czas załadunku zależy od wielkości ładunku i poziomu Portu; jeśli Port ładuje właśnie inną dostawę, wyprawa czeka na swoją kolej. Okno pokazuje osobno, ile statków płynie, załadunek w Porcie, podróż i szacowane przybycie; tempo świata działa na każdy z tych etapów. Wozami nie ma załadunku ani kolejki; okno nie pokazuje wtedy pola załadunku.

Koszt i ładunek to dwa osobne rachunki

Ładunek wyprawy

Okno samo wpisuje minimalny ładunek; wszystko ponad to jest dobrowolne. Każdy wiersz pokazuje minimum, zapas w stolicy i obok twojego wyboru największą możliwą ilość; ustawiasz ją suwakiem, przyciskami − i +, wpisując liczbę albo przyciskiem Ile się zmieści. Cały ładunek musi zmieścić się w pustym magazynie nowego miasta, a ten magazyn jest wspólny dla wszystkich surowców: pasek nad wierszami pokazuje, jak bardzo jest zapełniony, a im więcej jednego, tym mniej miejsca na pozostałe. Ładunek nie może też przekroczyć tego, co uniosą wolne statki, ani tego, co ma stolica; gdy wiersz z tego powodu nie przyjmie więcej, pod nim widać przyczynę. Od trzeciej kolonii obok ładunku muszą czekać w magazynie także materiały na koszt założenia.

Co się dzieje po przybyciu?

Jeśli koloniści zastaną miejsce wolne, miasto powstaje, a koszt założenia zostaje pobrany w tej samej chwili. Ich ładunek trafia do magazynu nowego miasta, a Rezydencja namiestnika już stoi; nie trzeba jej budować.

Nic więcej nowe miasto nie dostaje. Pakietu startowego, który dostaje pierwsze miasto, kolonia nie dostaje po raz drugi – tym pakietem jest właśnie to, co wiozą koloniści.

Koszt jest pobierany przy przybyciu, dlatego wtedy też warunki są sprawdzane ponownie. Jeśli w czasie, gdy flota jest na morzu, wydasz Złoto ze skarbca albo materiały potrzebne na koszt na coś innego, koloniści dotrą na miejsce, ale nie założą kolonii i zawrócą z ładunkiem. Dlatego w oknie W drodze wiersz kolonistów pokazuje koszt do zapłaty przy przybyciu. Gdy na morzu jest kilka wypraw, koszt każdej z nich jest liczony tak, jakby wyprawy przybywające wcześniej założyły swoje kolonie i za nie zapłaciły.

Po co zakładać kolonie?

Więcej działek – każde miasto ma własne. Więcej budowania – kolejka budowy działa w każdym mieście osobno. Inne złoża, więcej ludności, więcej podatków.

W zamian każda kolonia zaczyna od Ratusza i potrzebuje własnego Magazynu, własnej Tawerny i własnej obrony. Kolonia, której nie da się obronić, to obciążenie.