Złoto i podatki

Złoto należy do ciebie

Złoto nie należy do miasta, tylko do ciebie. Podatki ze wszystkich twoich miast wpływają do jednego skarbca i z niego wypłacane są wszystkie płace.

Twój bilans na godzinę wygląda tak: podatki od wolnych obywateli, minus płace robotników i uczonych, minus utrzymanie wojska. Jeśli wychodzi na plus, oszczędzasz; jeśli na minus, skarbiec topnieje.

Ekran Gospodarki otwiera księgę miasta, w którym jesteś: jego podatki, płace, utrzymanie wojska i to, co wnosi do skarbca. Pod wierszem podatków pasek pokazuje, jaka część podatków idzie na płace i wojsko, a ile zostaje miastu. Złoto w skarbcu i godzinny bilans wszystkich twoich miast razem stoją na górze tego samego ekranu, obok bilansu tego miasta, i zawsze są widoczne na górnym pasku. Na tym samym ekranie stoi karta Stan ludu: potrzeby ludu, jaka część podatku wpływa, czy trwa bunt, obojętność, czy lud jest dość niespokojny, by obywatele mogli odejść, oraz liczba obywateli i przyrost. Na dole tabela Zapasy podaje każdy towar w jednym wierszu: ile go jest w magazynie, ile powstaje na godzinę i ilu robotników pracuje przy jego złożu.

Sakiewka na start

Nowy gracz nie zaczyna z pustym skarbcem: razem z pierwszym miastem dostajesz trochę Złota.

Powód jest prosty: w nowo założonym mieście większość obywateli już pierwszego ranka idzie do złóż, a robotnik nie płaci podatków, za to pobiera płacę – więc w dniu założenia miasto nie zarabia prawie nic. Ta sakiewka ma ci pozwolić utrzymać pierwszych uczonych i opłacić pierwsze badania. Dostajesz ją tylko raz; zanim się skończy, miasto stanie na własnych nogach.

Kto płaci podatki?

Tylko wolni obywatele. Gdy tylko wyślesz kogoś do pracy albo do nauki, przestaje płacić podatek – i od tej chwili to ty płacisz jemu.

Prawdziwy koszt robotnika to więc jego płaca plus podatek, z którego rezygnujesz. Uczony kosztuje jeszcze więcej.

Podatek wolnego obywatela nie jest stały. Jeśli lud nie jest zadowolony (Potrzeby i bunt) albo długo cię nie widział (Obojętność), część podatku nie wpływa; płace i utrzymanie wojska zostają bez zmian.

Ile kosztuje armia?

Każda jednostka wymaga utrzymania co godzinę, a koszt żołnierza zależy od tego, gdzie stoi: w domu jest normalny, na wyprawie podwójny, a gdy żołnierz okupuje wrogie miasto – potrójny. Na którym ekranie byś nie patrzył, pokazane utrzymanie to kwota, którą naprawdę płaci skarbiec: szybkość świata i badania obniżające koszt armii są już w niej uwzględnione.

Łucznicy, których wyślesz na blanki murów, są w domu, ale kosztują więcej niż armia w domu: ich utrzymanie płacisz pomnożone przez mnożnik, czy trwa wojna, czy nie. Obsadzone blanki sprawiają, że obrona bije mocniej, a skarbiec co godzinę topnieje nieco szybciej; mnożnik podaje Mury i oblężenie.

Złoto kupuje też statki i wozy

Złoto nie idzie tylko na płace i utrzymanie: statek transportowy i wóz taborowy też kosztują Złoto, pobierane ze skarbca w chwili wydania rozkazu. Jeśli skarbiec nie wystarcza, całe zamówienie zostaje odrzucone. Statki kosztują ponadto co godzinę trochę utrzymania, lecz mała flota jest od tego wolna: za pierwsze posiadane statki nie płaci się utrzymania, płaci się tylko za statki ponad nie. Wóz w ogóle nie ma utrzymania, jego Złoto idzie raz, jako cena. Kilka pierwszych pojazdów nie wymaga Złota, aby także nowe miasto mogło postawić statki w porcie; Złoto zaczyna się dopiero przy kolejnych.

Co, jeśli skończy mi się Złoto?

Kto nie dostaje płacy, ten odchodzi

Skarbiec nigdy nie spada poniżej zera. Ale co pewien czas niewielka część tych, którym nie płacisz, porzuca swoje zajęcie i dołącza do zwykłych obywateli. Każdy z nich znów płaci podatek i nie chce płacy, więc każde takie odejście pomaga skarbcowi z dwóch stron naraz. Gdy tylko rachunki się zrównoważą, odejścia ustają. Pierwsze odejście przychodzi jeden okres po tym, jak skarbiec się opróżni, a nawet mała grupa traci w każdym okresie co najmniej jedną osobę, więc bankructwo zawsze się kończy.

Nikt nie ginie: kto odszedł, zostaje w mieście, a ludność się nie zmienia. Nie musisz też czekać – wystarczy, że zdejmiesz kogoś z pracy: skutek będzie ten sam, ale natychmiastowy, a do tego to ty zdecydujesz, które zajęcie zniknie.

Pro: wszystkie miasta w dwóch tabelach

Jeśli masz konto Pro, ekran Gospodarka otwiera się w widoku Wszystkie miasta: złoto i towary wszystkich twoich miast stoją w dwóch tabelach, miasto pod miastem. U góry są trzy okienka: złoto w skarbcu, godzinowy bilans wszystkich twoich miast razem i podatki zebrane od wszystkich obywateli. W tabeli Złoto każdy wiersz podaje podatki, płace, utrzymanie wojska i bilans miasta; pasek pokazuje, ile z podatków idzie na płace i armię, a ile zostaje miastu. Przy mieście, którego wydatki przewyższają podatki, paska nie ma, a w jego miejscu stoi napis wydatki przewyższają podatki. W tabeli Towary przy każdym towarze każdego miasta u góry jest stan magazynu, a pod nim produkcja na godzinę; pod towarem, którego nikt nie wydobywa, stoi kreska, a towar wydobywany, lecz niewytwarzany, ma napis stoi: magazyn jest pełny albo piraci blokują to złoże. Pasek po prawej pokazuje, jak bardzo zapełniony jest magazyn; każde miasto ma własny magazyn, a towary same nie przechodzą między miastami.

Miasta, które wymagają twojej uwagi, są na górze obu tabel, a okienko Na co zwrócić uwagę nad nimi podaje powód: miasto wydaje więcej, niż daje mu podatek, jego magazyn jest pełny i produkcja stoi albo piraci blokują złoże; a na samym początku, gdy skarbiec jest pusty i opłacani obywatele stoją bezczynnie. Poza nimi pierwsze jest miasto, w którym jesteś. Kliknięcie wiersza albo nazwy miasta wybiera to miasto, a ekran Gospodarka przechodzi do widoku To miasto, opisanego wyżej; do Wszystkich miast wrócisz, kiedy zechcesz, a przeglądarka zapamiętuje ostatnio wybrany widok. Bez Pro ekran Gospodarka jest zawsze stroną miasta, w którym jesteś; przełącznik jest także u ciebie, ale Wszystkie miasta prowadzi do strony Pro. Każda liczba w tabelach jest taka sama jak na stronie danego miasta, a utrzymanie wojska to kwota, którą skarbiec naprawdę płaci; Pro pokazuje to tylko razem i nie daje przewagi w grze.