Ηθικό και φυγή
Το ηθικό δεν είναι ζωή. Ο στρατός που λυγίζει δεν πεθαίνει: αρνείται να πολεμήσει.
Το ηθικό δεν είναι ζωή
Το ηθικό είναι η θέληση του στρατού να συνεχίσει να πολεμά. Όταν πέφτει στο μηδέν, δεν σκοτώνει κανέναν: κάνει τον στρατό να αρνηθεί να μείνει στο πεδίο. Κάθε δύναμη μπαίνει στη μάχη με γεμάτο ηθικό.
Στο πλαίσιο της μάχης βλέπεις μόνο το ηθικό του δικού σου στρατού. Το ηθικό των συμμάχων σου και του εχθρού είναι κρυφό και ούτε ένας κατάσκοπος μπορεί να το μάθει· ότι η άλλη πλευρά είναι έτοιμη να λυγίσει το καταλαβαίνεις μόνο από τις απώλειες στο πεδίο.
Οι καταστάσεις του ηθικού
| Κατάσταση | Τι σημαίνει |
|---|---|
| Σταθερό | Ο στρατός στέκει γερά. |
| Υπό πίεση | Δυσκολεύεται, αλλά κρατά. |
| Κλονισμένο | Έχει φθαρεί σοβαρά. |
| Ταλαντευόμενο | Είναι στα πρόθυρα να λυγίσει. |
| Σε φυγή | Λύγισε. Περιμένει να επιβεβαιωθεί η αποχώρηση. |
Τι αλλάζει το ηθικό;
| Το ανεβάζει | Το ρίχνει |
|---|---|
| Οι βαριές απώλειες του εχθρού | Οι δικές σου απώλειες |
| Η άφιξη ενισχύσεων | Όταν ο εχθρός σε ξεπερνά πολύ σε αριθμό και σε δύναμη |
| Ο ανεφοδιασμός που κρατά | Ο ανεφοδιασμός που τελειώνει |
| Το τείχος που στέκει (αμυνόμενος) | Το τείχος που στέκει χωρίς να χάνει τίποτα από την πέτρα του (επιτιθέμενος) |
| Το ρήγμα στο τείχος (επιτιθέμενος) | Το ρήγμα στο τείχος (αμυνόμενος) |
| Η πέτρα του τείχους που φθείρεται (επιτιθέμενος) | Η πολιορκία που τραβά σε μάκρος (αμυνόμενος) |
| Η ανάκαμψη που φέρνει από μόνος του κάθε γύρος | — |
Ο Μάντης και η φρουρά στην πατρίδα
Ο Μάντης δεν προσθέτει ηθικό· μειώνει όσο παίρνει ένας κακός γύρος (Μονάδες υποστήριξης). Και η φρουρά που πολεμά στη δική της πόλη δέχεται λιγότερο τους κακούς γύρους, όσο το τείχος στέκει και η πόλη μπορεί να την τροφοδοτεί (Ανεφοδιασμός και εφοδιαστική). Όταν το τείχος ανοίξει, χάνεται και αυτό το στήριγμα.
Πότε λυγίζουν οι στρατοί;
Οι στρατιώτες που χάνεις σε έναν γύρο μετριούνται σε σχέση με το μέγεθος που έχει ο στρατός σου εκείνη τη στιγμή. Οι μικρές απώλειες κοστίζουν λίγο ηθικό, ένας βαρύς γύρος πολύ. Ένας γύρος όπου πέφτει μονομιάς μεγάλο μέρος του στρατού σου μπορεί να τον λυγίσει επί τόπου.
Μετρούν και οι απώλειες που προκαλείς στον εχθρό στον ίδιο γύρο, αλλά ανεβάζουν το ηθικό μόνο εν μέρει. Ο στρατός που προκαλεί περισσότερες απώλειες από όσες υφίσταται αντέχει. Πρώτη λυγίζει η πλευρά που χάνει στην ανταλλαγή απωλειών. Σε μια ισόπαλη μάχη μπορεί και οι δύο στρατοί να αποχωρήσουν ταυτόχρονα.
Έτσι, ο στρατός που ηττάται συνήθως φεύγει από το πεδίο ενώ είναι ακόμη στρατός, και όσοι επιζούν γυρίζουν στην πατρίδα. Και η πλευρά που νικά πληρώνει το τίμημά της.
Φυγή
Ο στρατός που το ηθικό του έπεσε στον πάτο δεν εξαφανίζεται αμέσως. Πρώτα λυγίζει και μπαίνει σε φυγή που περιμένει επιβεβαίωση.
Στην επόμενη αλλαγή γύρου κρίνεται ξανά — αφού μετρηθούν η βοήθεια που έφτασε και ό,τι επηρεάζει το ηθικό. Αν τότε είναι ακόμη λυγισμένος, φεύγει από το πεδίο χωρίς να πολεμήσει σε εκείνον τον γύρο.
Αυτά τα δύο στάδια υπάρχουν επίτηδες: ένας κακός γύρος δεν σβήνει τον στρατό, και ο στρατός που λύγισε δεν τρώει δεύτερη φορά τη σύγκρουση που τον λύγισε.
Τι σταματά τη φυγή;
| Η βοήθεια που φτάνει | Αποτέλεσμα |
|---|---|
| Μια χούφτα στρατιώτες | Τίποτα. Η φυγή επιβεβαιώνεται στην πρώτη αλλαγή γύρου. |
| Μια μικρή δύναμη δίπλα σε όσους απέμειναν | Κρατά τον στρατό στο πεδίο έναν γύρο ακόμη. Μετά έρχεται η φυγή. |
| Μια δύναμη που γέρνει καθαρά την πλάστιγγα υπέρ σου | Ο στρατός ανασυντάσσεται και συχνά γυρίζει τη μάχη. |
Όσοι τράπηκαν σε φυγή δεν είναι απώλειες
Ο στρατός που αποχωρεί δεν είναι στρατός που αφανίστηκε: όσοι επιζούν φεύγουν με τα βλήματα και τα εφόδια υποστήριξης που τους απέμειναν.
Αν λυγίσει ο επιτιθέμενος, όσοι επιζούν γυρίζουν στην πατρίδα από τον δρόμο που ήρθαν. Αν λυγίσει ο αμυνόμενος, δεν πηγαίνει πουθενά — είναι ήδη στην πατρίδα: σταματά να πολεμά και οι στρατιώτες μένουν στην πόλη.
Άλλο να χάσεις μια μάχη και άλλο να χάσεις έναν στρατό: ο στρατός που λυγίζει εγκαίρως γυρίζει πίσω, αυτός που αλέθεται ως τον τελευταίο άνδρα δεν γυρίζει.
Οι αριθμοί έρχονται από το ίδιο το περιεχόμενο του παιχνιδιού. Με τις ενημερώσεις ισορροπίας κάποιοι αριθμοί μπορεί να αλλάξουν. Οι κανόνες όμως είναι όπως γράφονται εδώ.