İttifaklar

İttifak nedir?

İttifak, oyuncuların birlikte hareket etmek için kurduğu bir topluluktur: bir adı, bir etiketi, bir üye listesi ve kendi sohbet odası vardır. Diplomasi ekranının sağındaki ittifak kartı bunların hepsini bir arada tutar: Genel sekmesinde duyuru, tanıtım ve savunma; Üyeler sekmesinde üye listesi, başvurular ve bekleyen davetler; Yardım sekmesinde yardım talepleri; Yönetim sekmesinde görevin, ayrılmak, liderliği devretmek ve ittifakı dağıtmak. Görevin üyeler hakkında bir şey görüyorsa onun da kendi sekmesi vardır.

Kurmak için gelişmiş bir Elçilik gerekir; katılmak için herhangi bir seviyede Elçilik yeter. İttifakın kaç üye alabileceğini yalnız liderin Elçiliği belirler. Üyelerin Elçiliği ittifakı büyütmez, ama kime hangi görevin verilebileceğini belirler.

Etiket birkaç harf ya da rakamdır: A–Z harflerinin yanında Türkçe Ç, Ğ, İ, Ö, Ş, Ü de olur, boşluk ve işaret olmaz. Etiketi büyük ya da küçük yazmak, i yerine ı yazmak onu başka bir etiket yapmaz: GÖK alınmışsa gök de alınmıştır. İttifak adında da durum aynı: Kılıç Birliği varsa aynı dünyada KILIÇ BİRLİĞİ ya da kiliç birliği adında ikinci bir ittifak kurulamaz. Yunanca bir ittifak adında da vurgu işaretleri ve sondaki ς harfi fark yaratmaz. Etiketin en az ve en çok kaç karakter olabileceğini ittifak kurma formu gösterir.

Katılmak

İki yol var. Bir ittifak seni davet edebilir: Hegemon, Arkhon ya da Presbys daveti senin oyuncu sayfandan yollar, sen de Diplomasi ekranında, ittifak kartının Davetler sekmesinde cevaplarsın. Ya da aynı kartın İttifak bul sekmesinde ittifakı adıyla veya etiketiyle bulur, herkese açık sayfasını okur ve katılmak için başvurursun.

Başvuruyu Hegemon, Arkhon ya da Presbys cevaplar. Yer olup olmadığına cevap anında bakılır: aynı son koltuk için iki başvuru birlikte kabul edilse bile yalnız biri oturur.

Bir ittifakın üyesiyle savaştaysan o ittifaka katılamazsın. Savaş bitince katılabilirsin.

Katılınca ittifakın görevlileri senin hakkında, her biri kendi işini ilgilendiren kadarını görür: Strategos ordunu, Tamias hazineni ve mallarını, Presbys antlaşmalarını, Arkhon şehirlerini, nüfusunu ve en son ne zaman oynadığını; Hegemon hepsini. Davet ve başvuru ekranları bunu sen kabul etmeden önce söyler; ayrıntısı Görevlilerin gördükleri başlığında.

Görevler

Görev ve Elçilik

Görevleri Hegemon verir: Üyeler sekmesinde üyenin satırındaki görev listesinden seçer. Her ittifakta bir Strategos olur; Arkhon, Presbys ve Tamias görevlerini birden çok üye birlikte taşıyabilir.

Her görev Elçilik ister: Hegemon bir görevi yalnız Elçiliği yeterli seviyede olan bir üyeye verebilir. Hangi görevin hangi seviyeyi istediği görev listesinde yazar; Elçiliği yetmeyen üye için o görev kapalıdır ve yanında gereken seviye görünür.

Elçiliği sonradan düşen üye görevini korur; ama görevden alınırsa, Elçiliği yeniden yetmeden o göreve dönemez.

Görevlilerin gördükleri

Üyelerin kayıtları

Görevin bir şey görüyorsa ittifak kartında onun sekmesi durur: Strategos için Ordular, Tamias için Hazine, Arkhon için Üyelik, Presbys için Antlaşmalar. Hegemon dördünü Kayıtlar sekmesinde, üstteki seçimle açar. Her üye bir satırdır, toplam en altta yazar; Ordular ve Hazine'de satırı açınca şehir şehir ayrıntı görünür.

Görevliler yalnız o an üye olanları görür: ittifaktan ayrılan ya da çıkarılan oyuncu listeden hemen düşer, görevinden alınan görevli de o alanı artık göremez. Sayılar üyenin şehirleri en son hesaplandığı anki hâlidir; Hazine bu anı her satırda yazar.

Tanıtım ve duyuru

Herkese açık tanıtım, ittifakı arayan her oyuncunun gördüğü metindir; Hegemon ya da Presbys yazar. Duyuru yalnız üyelere görünür; Hegemon, Arkhon ya da Strategos yazar. İkisi de ittifak kartının Genel sekmesindedir; yazma yetkin varsa yanlarında Yaz düğmesi durur. Hegemon ve Presbys tanıtımı ittifak sayfasından da yazabilir.

İkisi de sohbetteki denetimden geçer: izin verilmeyen bir metin yazılmaz.

Liderliği devretmek

Liderliği ittifak kartının Yönetim sekmesinden devredersin: Yeni lider listesinden birini seçer, onaylarsın. Devir anında geçerli olur. Elçiliğin Arkhon görevine yetiyorsa Arkhon, yetmiyorsa Symmakhos olursun.

Liderliği devralacak üye iki şartı karşılamalı. Elçiliği en az ittifak kurmak için gereken seviyede olmalı, çünkü lider kurucunun şartını taşır. İttifakın kaç üye alabileceğini artık onun Elçiliği belirleyeceği için, ittifak onunla da bütün üyelerine yer bulabilmeli. Şartları karşılamayan üye listeden seçilemez ve yanında nedeni yazar; kimse karşılamıyorsa devir düğmesi kapalı kalır.

Ayrılmak

Antlaşma çeşitleri

Dostluk. İlan edilmiş bir dostluk. İki taraftan birinin şehri işgal edilirse öbürü oraya kurtarma ordusu gönderebilir (Şehri kurtarmak); bunun dışında bonus da yükümlülük de getirmez.

Saldırmazlık Antlaşması. Birbirinizin üzerine yürümeyeceğinize dair verilen söz; yalnız iki tarafı bağlar. Saldırıyı engellemez: saldıran sözünü bozmuş olur, antlaşma biter ve bunu herkes görür.

Kültür antlaşması. İki oyuncu birbirine birer eser gönderir; her eseri alan, onu kendi kentlerinden birinin Mouseion'unda sergiler ve istediği an başka kentine taşıyabilir. Elçiliğinin taşıdığı antlaşmalardan yer kaplamaz.

Anlaşmadan çekilmek

Dostluk ya da saldırmazlık anlaşmasından iki taraf da çekilebilir. Anlaşmanın kapladığı kapasite o anda boşalır ve karşı taraf bunu geçmişte görür.

İttifak içinde savaş yok

Aynı ittifaktaki bir oyuncuya saldıramazsın: şehre saldırı, limana saldırı, liman işgali ve üsten yağma sunucuda reddedilir.

Yola çıkmış bir ordu, yolda iki taraf aynı ittifaka katılırsa varınca savaşmaz: geri döner, hiçbir şey kaybetmez ve sana nedeni yazılır. Bir şehri kurtarma hakkın yolda biterse kurtarma ordusu da aynı biçimde döner.

Müttefikin şehrinde durmak

İttifak üyeliği askerî geçiş hakkıdır: aynı ittifaktaki bir oyuncunun şehrine ordunu, limanına filonu gönderebilirsin. Ev sahibinin onayı ya da ayrı bir izin yoktur. Adada müttefik şehrine tıklayıp Koru dersin; limanına filo göndermek için aynı pencerede Filo gönder'e basarsın.

Orada duran kuvvet şehri savunur: bir saldırı gelirse ordun garnizonla birlikte savaşır, filon limanı korur. Her kuvvet ayrı sayılır ve kayıplar senin kuvvetinden, senin şehrinden düşer.

Kuvvete yalnızca sen komuta edersin. Ev sahibi kuvvetinin varışını ve ayrılışını bildirimlerden öğrenir, şehrinin sayfasında da kimin hangi kuvvetle durduğunu görür, ama ona emir veremez. Bakımını sen ödersin: evinden çıktığı andan eve dönene kadar sefer bakımı.

Müttefik şehirlerinde duran kuvvetlerini Ordu ekranının Müttefik üsleri bölümünde görürsün. Her üs tek bir karttır: oraya giden kolların hepsi toplanır ve kendi şehrindeki kuvvet gibi gruplara ayrılır. Kara kuvveti askerleri, Limanda savaş gemilerini ve ordunun denizi geçerken bineceği kendi nakliye gemilerini gösterir. Kolların her biri kartın altındaki Gelen kollar listesinde ayrıca durur; Yurda döndür… dönecek kolu seçtirir, istersen hepsini birden geri çağırırsın. Şehrin savaşındaki kuvvet savaş bitene kadar orada kalır, düşman filosunun tuttuğu bir limandaki kuvvet de denizden ayrılamaz. Oradaki ordunla aynı adadaki başka şehirlere yürüyebilir, adadaki savaşları savunabilir, yağmaya ve işgale çıkabilirsin. Kartın Buradan emir ver düğmesi bu emirlerin hangi pencerede verildiğini söyler.

İşgal altındaki bir müttefik şehrine konuşlanamazsın ve üyelik düşman filosunun tuttuğu bir limana çıkma hakkı vermez.

Müttefikin tuttuğu şehir ve liman

Bir müttefikin işgal ettiği yabancı şehre ordunu, tuttuğu yabancı limana filonu gönderebilirsin; ordunu şehrin penceresindeki Birlik sevk et ile yollarsın. Oradaki kuvvetin işgali ya da limanı tutmaya yardım eder ve kurtarmaya gelenlere karşı savaşır; bakımını yine sen ödersin. İzni veren yeri tutan müttefiktir: varışı ve ayrılışı o öğrenir, kuvvetini işgal panelinde görür; şehrin sahibine bu kuvvetler hakkında hiçbir şey söylenmez.

İşgali sen yaşatamazsın. Müttefikinin kendi garnizonunda şehri tutabilecek kimse kalmazsa işgal biter; limanda da müttefikinin kendi savaş gemisi kalmazsa denetim biter. Yer elden çıktığı anda oradaki müttefik kuvvetleri eve yola çıkar, yoldaki kuvvet de varınca geri döner.

İttifaktaki bir oyuncunun şehrini tutmaya yardım edilmez. Kara ve deniz ayrıdır: müttefikin işgal ettiği şehrin limanı hâlâ sahibinindir, oraya filo gönderilmez; müttefikin tuttuğu bir limandan ise kıyıya çıkılabilir.

Müttefik şehrinden yağma

Müttefikinin kendi şehri senin için bir ileri üstür; işgal ettiği yabancı bir şehir de öyle. Orada duran ordunun bir kısmını sefere göndermek için hedef şehre tıklar, Şehre saldır'ı açar ve Nereden listesinden o müttefik şehrini seçersin. Ne için gidiyor kartlarında Yağmala ile İşgal et arasından birini seçersin. Hedef, işgal altında olmayan ve ittifakında olmayan bir oyuncunun şehridir; üssün adasında da olabilir, denizin ötesinde de. Denizi kuvvet kendi gemileriyle geçer. Müttefikinin limanı sana gemi vermez. Gemisi yetmeyen ya da o şehre yürüyerek gelmiş bir kuvvet, filolarınla o limana gönderip demirlettiğin nakliye gemilerine biner: önce kendi gemilerini kullanır, eksiğini limandakilerden alır. Aldığı gemiler bundan sonra o kuvvetin ve kuvvetin bağlı olduğu şehrin gemisidir. Denizden gelmiş bir kuvvette geride kalanlara da eve dönecek kadar gemi kalmalıdır. Yağma mal ve Altın getirir, esir almaz. O şehre döner, asker ve arabalar orada kalır ve yeni emre hazırdır. İşgal kazanırsa aldığı şehirde kalır ve orası senin üssün olur, artık kimsenin konuğu değildir. Kaybederse sağ kalanlar müttefik şehrine döner. Bu kol savaşta evden gelen ordunla birleşmez: tuttuğun bir şehirden çıkan kol gibi kendi kuvveti olarak, kendi moraliyle dövüşür. Savaştaki, ayrılmakta olan ya da ev sahipliği bitmiş bir kuvvet sefere gönderilemez.

Yağma emri verirken gemilerin de ayrılır: yağmanın getirebileceği her şeyi taşıyacak kadar boşta nakliye gemin, kuvvetin bağlı olduğu şehirde olmalıdır. Aynı adada bu, arabaların getirebileceği yüktür; denizin ötesinde ise kuvvetin gemilerinde askerlerden artan ambar. Gemi ya da Liman yoksa emir verilmez ve hiçbir asker kıpırdamaz. Aynı adadaki yağmada pencere, malın hangi şehre taşınacağını ve kaç gemi ayrılacağını emirden önce yazar. İşgal ganimet getirmez, gemi ayırmaz ve kimseye komisyon ödemez.

Dönüşte ev sahibi getirilen her kaynaktan ve Altından komisyonunu alır; oranı ve kime ödeneceği pencerenin üstündeki kartta yazar. Bu mal onun şehrinin sıradan stoğu olur: deposuna sığmayan kısmı kaybolur, kalanı sonradan yağmalanabilir. Kalan Altın hazinene girer, kalan malı gemilerin kendiliğinden eve götürür: toplama emri yoktur, müttefik şehrinde tutulan bir depon da yoktur. Malın rıhtımda mı, yolda mı olduğunu Ordu ekranının Müttefik üsleri bölümünde görürsün. Ev sahipliği yağma dışarıdayken biterse hiçbir şey ödenmez ve yağma bütün ganimetle eve gider.

Müttefikinin işgal ettiği şehirde komisyonu kimin aldığı değişir. Şehri tutan müttefikin pay almaz, çünkü işgal şehri onun yapmaz. Komisyon şehrin asıl sahibine gider: malı şehrin deposuna, Altını sahibin hazinesine girer. Oran, müttefik şehrinden çıkan her yağmanınkiyle aynıdır; müttefikinin bu şehirden kendi yağmaları için ödediği daha düşük oran sana uygulanmaz. Kime ne kadar ödeneceği emrin formunda yazar. Kalan ganimet yine senindir; Altını hazinene girer, malını gemilerin aynı biçimde eve götürür. Yağma dışarıdayken işgal biterse üs elden çıkmış sayılır: kimseye komisyon ödenmez ve yağma bütün ganimetle gerçek bir yolculukla eve döner.

Üs düşerse: müttefikinin şehrine saldırı gelirse oradaki ordun onu savunur ve saldırgan önce o orduyu yenmek zorundadır. Yükleme zaman alır (tayfalar kendi Limanının hızında çalışır) ve savaş yüklemeyi durdurmaz. Şehir düşerse yükleme o anda kesilir: o ana kadar ambara giren yük gemilerle denize açılır, hiç yüklememiş gemiler boş kalkar ve geri gelmez. Rıhtımda kalan mal da yağmalanabilir, ama saldırgan önce şehrin kendi deposundan alır; rıhtımdan yalnız deponun yetmediği kadarını, taşıyabildiği ölçüde götürür. Götüremediği senin kalır ve gemilerin onu almaya yeniden gider. Bildirimde denize açılan, düşmanın götürdüğü ve rıhtımda kalan yük ayrı ayrı yazar. İkinci bir komisyon ödenmez.

Müttefik şehrinden yürüyüş ve savunma

Müttefikinin şehrinde duran ordunun bir kısmı oradan aynı adadaki başka bir şehre yürüyebilir. Gideceği şehrin penceresini açarsın: kendi şehrinde Birlik sevk et, bir müttefikinin şehrinde Birlikleri yerleştir, savaş süren bir şehirde Üsten savunmaya gönder. Nereden listesinde kendi şehirlerinin ve işgallerinin ardından müttefik şehirlerindeki kuvvetlerin gelir. Ordu ekranında üssün kartındaki Adada göster de o adayı açar. Üstteki şehir seçicide de tuttuğun yerlerin ardından müttefik üslerin müttefik üssü diye yazılır: birini seçince adası açılır ve adadaki pencerelerin emirleri, tuttuğun bir şehri seçtiğinde olduğu gibi, o şehirdeki ordundan verilir. Ordu ekranındaki Yeni emir penceresinin Nereden listesinde de kara kuvvetlerinin durduğu müttefik şehirleri müttefik üssü diye yer alır. Birini seçersen askerleri oradan adadaki kendi şehirlerine, tuttuğun şehirlere ya da başka bir müttefik şehrine yürütürsün. O pencere müttefik üssünden filo ya da mal göndermez.

Kendi şehrine giden birlik varınca o şehrin askeri olur, şehirlerin arasında sevk ettiğin bir birlik gibi. Aynı adada yürüyen ordu karaya çıkmaz: limanını düşman filosunun tuttuğu bir şehrine de böyle girersin. Şehir için savaş sürüyorsa ya da limanını biri tutuyorsa birlik önce orada durup şehri savunur, şehir serbest kalınca onun askeri olur. Bakımını ödeyen şehre giden birlik eve yürümüş olur. Tuttuğun bir şehre giden birlik garnizona katılır; başka bir müttefikinin şehrine giden birlik orada onun konuğu olarak durur.

Savunmaya giden birlik adadaki bir savaşta öbür savunucuların yanında durur: bir yabancının kuşatmasında, kendi şehrine ya da bir müttefikinin şehrine yapılan kuşatmada, tuttuğun bir şehirde çıkan isyanda ya da kurtarmada. Savaş bitince çıktığı müttefik şehrine döner ve oradaki kuvvetine katılır. Döndüğünde ev sahipliği bitmişse gerçek bir yolculukla eve gider. Savaştaki, ayrılmakta olan ya da ev sahipliği bitmiş bir kuvvet bu emirleri alamaz. Ev sahibi kuvvetinin şehrinden ayrıldığını bildirimden öğrenir.

Müttefik limanından sefer

Müttefikinin limanında yatan filon oradan sefere çıkar ve sefer bitince aynı limana döner: hedef limanın Limana saldır ya da Filo gönder penceresinde, Nereden listesinde müttefikinin şehrinin adıyla ve müttefik üssü sözüyle duran filonu seçersin. Amaçlar evden verdiğin filo emrinin aynısıdır: vur ve dön, limanı işgal et, bir limanı kurtar. Sefere çıkan filo savaşta evden gelen filonla birleşmez, kendi kuvveti olarak dövüşür. Filoyla o limana gelen nakliye gemileri sefere katılmaz, limanda kalır. Filoyu kendi şehirlerinden birinin limanına ya da başka bir müttefik limanına taşımak için aynı pencerede Limana yerleş'i seçersin. Filo bu limana dönmez, gittiği yerde kalır ve yanındaki nakliye gemilerini de götürebilir. Kendi şehrine varınca, şehir serbestse o şehrin filosu olur; başka bir müttefikin limanında onun konuğu olur.

Komuta ve bakım senindir; ev sahibinin gemisi, kaynağı ya da izni kullanılmaz ve ev sahibi yalnız seferin çıktığını öğrenir. En az bir gemi bırakma zorunluluğu yoktur: müttefikinin limanı son gemin de çıksa onundur. Sefer dışarıdayken ev sahipliği biterse filo gerçek bir yolculukla eve döner; savaştaki ya da ayrılmakta olan filo sefere çıkamaz.

Yardım istemek ve savunma görünümü

Bir yerin tehdit altındaysa Diplomasi ekranında ittifak kartının Yardım sekmesinden ittifaktan yardım isteyebilirsin: kendi şehirlerinden ya da tuttuğun bir yerden birini seçer, istersen kısa bir not yazarsın. Her üye talebi görür ve bildirim alır; talep kimseyi kendiliğinden göndermez. Talebin satırında adanın adına basınca o ada açılır; yardıma gitmek isteyen emrini oradan, şehrin penceresinden verir. Aynı yer için bir talep açık olur: aynı yeri tekrar göndermek ya da Süreyi yenile demek aynı talebi uzatır ve kimseye ikinci kez haber gitmez. Talebin ne kadar açık kalacağı satırında yazar; sen, Hegemon ya da Strategos kapatınca, süresi dolunca ya da ittifaktan ayrılınca kapanır ve artık işlem görmez.

Hegemon ve Strategos ittifakın savunmasını ittifak kartının Genel sekmesinde görür: hangi üyenin yerine düşman yolda, hangisinde savaş sürüyor, hangisinde müttefik kuvvetleri duruyor. Bu görünümde sayılar bir gözcünün göreceği kadar yuvarlanmıştır ve birlik türleri, depolar, evdeki ordular, giden seferler ve casus raporları yoktur; üyelerin ordularını birim birim Strategos kendi sekmesinde görür (Görevlilerin gördükleri). Görev ya da üyelik bitince görünüm de biter.

Üyelik biterse kuvvetler ne olur?

Süre dolarken

Savaştaki kuvvet savaşı bırakmaz: izni biten bir kuvvet o anda bir savaşın içindeyse savaş bitene kadar savaşır, sonra eve döner. Süresini bekleyen kuvvet ise o sırada başlayan yeni bir savaşta savunmaya katılmaz; şehir düşerse eve döner.

Liman düşman filosunun elindeyse kuvvet denizden ayrılamaz. Silinmez ya da ışınlanmaz: ayrılmayı bekler ve liman serbest kaldığı anda yola çıkar. Ayrılıp aynı ittifaka dönmek eski izni geri getirmez, süreleri de sıfırlamaz.

Bir üyeyi çıkarmak

Başka üyelerin kuvvetleri bir üyenin şehirlerinde, limanlarında ya da onun tuttuğu şehir ve limanlarda dururken o üye çıkarılamaz. Lider denerse sunucu reddeder ve hangi müttefikin hangi yerde hangi kuvvetle durduğunu gösterir; önce o kuvvetler ayrılmalıdır.

Çıkarılacak üyenin kendi kuvvetlerinin başka yerlerde durması çıkarmayı engellemez; o kuvvetler eve döner.

Bir oyuncu oyundan ayrılırsa

Hesabını silen bir oyuncunun adı her yerde Silinmiş- ile başlayan bir adla görünür. Liderse koltuk, devir şartlarını karşılayan ilk üyeye geçer: sırayla Arkhon, Strategos, Presbys, Tamias ve öbür üyelere bakılır, her birinde en eskisi önce. Şartları kimse karşılamıyorsa ittifakı en büyük tutacak üye lider olur; başka üye yoksa ittifak kapanır. Onunla yapılmış anlaşmalar biter, pazardaki emirleri geri çekilir, yoldaki orduları dağılır.

Onun şehirlerinde duran müttefik kuvvetleri eve yola çıkar, şehirlerini tutan işgaller biter ve o şehirlere artık yeni bir ordu, kervan ya da casus gönderilemez. Yoldaki seferler ve süren savaşlar kendi akışında biter; bir şehirle kimsenin işi kalmayınca şehir adadan kalkar ve arsası yeni bir yerleşimciye açılır.