Beyaz Bayrak
Bir savaşı bırakmanın yolu: kuşatmayı kaldırmak ya da şehri teslim etmek.
Savaşı bırakmak
Bir savaş, taraflardan biri sahada kalmadığında biter: o taraf ya yok edilmiştir ya da kırılıp çekilmiştir. Beyaz bayrak üçüncü yoldur: kaybedeceğini gören oyuncu savaşı kendisi bitirebilir.
Bayrağın adı tek, anlamı iki tanedir. Saldıran için "kuşatmayı bırakıyorum", savunan için "şehri teslim ediyorum" demektir.
İki taraf, iki karar
| Ölçüt | Saldıran çekerse | Savunan çekerse |
|---|---|---|
| Ne demek | Kuşatmayı bırakıyorum | Şehri teslim ediyorum |
| Ganimet | Hiçbir şey almazsın | Kuşatan aldığını alır |
| Askerler | Sağ kalanlar eve döner | Garnizon sağ kalır, şehirde kalır |
| Sur | Ayakta kalır | Yıkılmasına gerek kalmaz |
| Şehir | Savunanda kalır | Yine savunanda kalır |
| Sonra | Ordu toparlanır, sonra yürür | Savaş biter |
Saldıran bayrak çekerse
Kuşatma kalkar ve ordun eli boş döner. Kazanılmamış bir savaştan ganimet çıkmaz; yağma zaferin sonucudur, sahada geçirilen sürenin değil.
Ordu olduğu yerde dönüp yürüyemez: önce düşmandan temas keser, sağ kalanları toplar ve kolu düzer. Ordu ekranında bu süre Toparlanıyor olarak görünür ve geri sayımı oradadır. Bittiğinde dönüş geldiği yoldan, geldiği hızla yapılır. Ordu başka bir adadaysa toparlanmanın ardından bir de gemiye biner (ordu ekranında Gemiye Biniyor) ve ancak ondan sonra denize açılır (Askerî Liman).
Bakım da hemen ucuzlamaz: ordu toparlanırken de, dönerken de şehir dışındadır ve sefer bakımını ödemeye devam eder; ucuzlaması için eve varması gerekir (Ordunun Bakımı).
Savunan bayrak çekerse
Kapılar açılır ve askerlerin yaşar. Ne yok edilirler ne bozguna uğrarlar; dövüşmeyi bırakır ve şehirde kalırlar.
Kuşatan aradığını alır. Saldırı bir yağma seferiyse ganimet o an hesaplanır ve ordu döner. İşgal seferiyse ganimet alınmaz: ordu şehirde kalır ve işgal başlar. Teslim olan askerlerin yine sağ kalır, ama işgal sürdükçe kullanılamaz (İşgal). Sur ayakta olsa bile savaş biter, çünkü teslim olmuş bir şehrin surunu kırmayı beklemek anlamsızdır.
Bayrağı kim çekebilir?
| Kim | Çekebilir mi |
|---|---|
| Kuşatan oyuncu | Evet, yalnız kendi ordusu için |
| Kuşatılan şehrin sahibi | Evet, savunmanın tamamı için |
| Yardıma gelmiş müttefik | Hayır |
| Savaşa katılmamış izleyici | Hayır |
Birden çok kuşatan
Üç oyuncu bir şehri kuşatıyorsa, biri bayrak çektiğinde yalnız o oyuncunun ordusu çekilir; diğerleri kuşatmaya devam eder.
Savunmada ise bayrak şehrindir. Teslim kararını yalnız şehrin sahibi verir ve verdiğinde savunmanın tamamı (kendi garnizonu ve yardıma gelmiş müttefikler) dövüşmeyi bırakır.
Ne zaman işler?
Bayrak hemen bir şey yapmaz: verilen bir emirdir ve savaşın bir sonraki turunda uygulanır. Çözülmekte olan bir tur, tıklanan bir düğmeyle geriye sarılmaz.
Buna karşılık bayrağı çektiğin tur dövüşülmez: emri veren oyuncu o turun kayıplarını vermez. Ekranda arada Beyaz bayrak çekildi yazar; ikinci kez basmak aynı karardır.
İki taraf da aynı turda çekerse
Önce verilen karar önce işlenir. Saldıran önce çektiyse ve sahada başka kuşatan kalmadıysa savaş kuşatma kaldırıldı olarak biter ve ganimet çıkmaz; savunanın bayrağı sırf aynı tura denk geldi diye şehri vermez, çünkü artık kimse ona saldırmıyordur. Savunan önce çektiyse şehir teslim olmuştur ve saldıranın ardından gelen bayrağı bir şeyi değiştirmez. İkisi tam aynı anda verildiyse saldıranın kararı öne geçer.
Beyaz bayrak ne değildir
Mühimmat çekilmesi değildir: oku biten birlik sahada kalır ve ikmal ulaşırsa yeniden ateş eder. "Ok almaya dönme" diye bir emir yoktur.
Bozgun değildir, geri çağırma değildir, işgal değildir. Yoldaki bir orduyu geri çağırmak ayrı bir emirdir ve savaşa girmemiş orduya işler.
Sayısal değerler oyunun kendi içeriğinden gelir. Denge güncellemelerinde bazı sayılar değişebilir; kuralların kendisi burada yazdığı gibidir.
