Askerî Binalar

Kışla

Kışla

Kara ordunun tamamı buradan çıkar. İki işi vardır: birim açar (her birim belli bir Kışla seviyesi ister) ve eğitimi hızlandırır. Hangi birimin hangi seviyede açıldığı birim çizelgelerinde yazar.

Son seviyesi yoktur: her seviye eğitim süresini biraz daha kısaltır. Otuzuncu seviyeden sonra kazanç küçülür, ama hiçbir seviye boşa gitmez. Kuşatma altında da çalışır: kuşatılan bir şehirde yetiştirdiğin asker bir sonraki tur sınırında kendiliğinden garnizona katılır. Savunmanın en güçlü hamlesi budur.

Kuşatma Atölyesi

Kuşatma Atölyesi

Kuşatma makinelerinin ve Mühendis'in yapıldığı yer. Kışla gibi hem açar hem hızlandırır; onun gibi son seviyesi de yoktur. Atölyeyi Mekanik araştırması açar. Kuşatma Sanatı ise atölyenin kendisini ister; koçbaşına giden yol bu yüzden Mekanik, atölye, sonra Kuşatma Sanatı diye ilerler.

Yük arabası da burada yapılır. Bir araba savaşmaz, taşır. Yağmanın ganimetini eve getiren şey odur; aynı adadaki şehirlerinin arasında yükünü de taşır. Koçbaşının yanında, aynı kuyrukta üretilir.

Ayrıca savunmada gülle yetiştirir: şehrin kuşatıldığında her tur garnizonunun makinelerine bir miktar gülle verir. Kuşatma Atölyesi olmayan bir şehir sahadaki makinelerini besleyemez.

Liman

Liman

Ticaret limanı parselinde durur ve nakliye gemilerini yapar; seviye gemi yapımını hızlandırır. Liman yeterince yükselince daha büyük bir gemi, Holkas da yapılır.

Nakliye gemisi hem ticaret hem sefer için gereklidir: deniz aşırı bir adaya ordu göndermek için orduyu taşıyacak gemilerin olmalıdır. Bir Helepolis tek başına bir gemiyi doldurur. Bir sefere kaç gemi gerektiğini oyun kendisi hesaplar; yağmada ganimet için ek gemi de gönderebilirsin. Bir sevkiyatla, koloni seferiyle ya da başka bir orduyla yolda olan gemiler o sırada limanda sayılmaz.

Her nakliye gemisi onu yapan şehrin Liman'ına aittir; o şehrin gönderileri, pazar alımları, kolonileri ve seferleri bu gemilerle yapılır. Gemileri başka bir şehrinde kullanmak istersen o şehre bas ve Filo gönder ile gemileri oraya yolla: boş da gidebilirler, yük de götürebilirler; varınca o şehrin Liman'ında kalırlar. → Gemileri başka şehre taşımak

Nakliye gemileri kaynak da taşır: bir şehrinden başka bir şehre (kendininkine de, başkasınınkine de) yük yollayabilirsin. Alıcının onayı gerekmez ve yol zaman alır; kaynaklar emri verdiğin an çıkış şehrinin deposundan düşer, alıcının deposu doluysa sığmayan kısım kaybolur.

Liman ayrıca yükleme kapasitesini belirler: bir sevkiyat, hediye ya da koloni seferi yola çıkmadan önce Liman'da yüklenir, ve Liman ne kadar büyükse o kadar çabuk yüklenir. Aynı şehirden çıkan sevkiyatlar bu kapasiteyi paylaşır. Liman yalnız çıkışı hızlandırır: varan yük alıcının limanında beklemez. Liman penceresinin Rıhtım bölümü o an yüklenen sevkiyatı ve arkasında sırasını bekleyenleri gösterir. Yüklenen ya da sırasını bekleyen bir sevkiyatı oradan Seferi iptal et ile durdurabilirsin: henüz denize açılmadığı için gemiler ve yük hemen evdedir, arkasındakiler öne geçer. Askerî Limanı olmayan bir şehirden korsan koyuna giden ordu da bu rıhtımda gemiye biner ve listede askerleri ve kadırgalarıyla görünür; şehirde Askerî Liman varsa askerler orada biner, Rıhtım da bunu söyler. Liman bir seviye yükseldiği an rıhtımdaki yükler hızlanır. Gemiye binen ordunun kalkış saati ise değişmez: arkasındaki yük, ordu kalkınca yüklenmeye başlar.

Askerî Liman

Askerî Liman

Askerî liman parselinde durur ve son seviyesi yoktur. Her seviye savaş gemisi yapımını hızlandırır ve askerî sevk kapasitesini artırır; gemi yapımındaki kazanç, Kışla'daki gibi, otuzuncu seviyeden sonra küçülür.

Başka bir adaya giden ordu yola çıkmadan önce burada gemiye biner. Askerî Liman ne kadar büyükse o kadar çabuk biner, ve aynı şehirden denize açılan ordular bu kapasiteyi paylaşır. Askerî Limanı olmayan şehir denizaşırı ordu gönderemez. Gemiler Liman'da yapılır ama asker gemiye burada biner; aynı adadaki bir hedefe yürüyen ordu limana hiç uğramaz ve emri verdiğin an yola çıkar. Ordunun biniş sırası, sevkiyatların Liman'daki yükleme sırasından ayrıdır. Askerî Liman penceresinin Rıhtım bölümü o an gemiye binen orduyu ve arkasında sırasını bekleyenleri gösterir: emrin türünü, hedefi, askerleri, kadırgaları, kalkış ve varış saatini. Askerî Liman'ı büyütmek sonraki orduları daha çabuk bindirir; binmekte olan ordunun kalkış saati değişmez. Gemiye binerken geri çağırdığın ordu ise rıhtımdaki yerini bırakır: arkasında bekleyenler boşalan süre kadar öne geçer ve daha erken kalkar. Denizaşırı bir ordu eve dönerken de düşman kıyısında gemiye biner; bunun hızını da ordunun yola çıktığı gündeki Askerî Liman'ın belirler, düşmanın limanı değil. Askerî Liman'ı sonradan büyütmek, yoldaki bir seferin dönüşünü hızlandırmaz. Düşman kıyısında sıra yoktur; her ordu kendi gemilerine biner. Varışta, hedefte de evde de, ayrıca beklenmez.

Savaş gemileri de burada yapılır. Bir savaş gemisi ne yürür ne de gemiye biner: kendi gövdesiyle gider ve filo olarak gönderilir. Bir filo kazandığı limanda kalıp orayı tutabilir de.

Denizde hâlâ olmayanlar: açık denizde engelleme, nakliye gemisi ele geçirmek ve tutulan bir limanı kara seferleri için üs yapmak. Müttefiklerinin filoları ise limanında durabilir ve onu seninle birlikte savunur (İttifaklar).

Cephanelik

Cephanelik

Cephanelik birim yapmaz: birliklerinin donanımını geliştirir. Her birlik türünün kendi iki standardı vardır, Silah (saldırı) ve Zırh (savunma), ve ikisi ayrı ayrı yükseltilir; Hoplit'in Silahı'nı yükseltmek Okçu'yu güçlendirmez. Standart oyuncuya aittir: bir kez ödersin, o türden bütün şehirlerindeki ve ileride üreteceğin her birlik onunla savaşır. Bu askerleri, kuşatma makinelerini ve savaş gemilerini birlikte kapsar; yalnız makinelerde iki yükseltmenin, gemilerde de zırhın adı farklıdır. Destek birimleri bunun dışındadır: savaşta hedef alınmadıkları için Cephanelik onları donatmaz.

Ekipman seviyesi sınırsızdır ama etkinin bir tavanı vardır: kümülatif bonus tavana yaklaşır ve asla ulaşmaz, bedel ise seviyenin karesiyle büyür. Yüksek seviyeler güç değil, uzmanlık satın alır. Her ön izleme bedelin yanında kazancı da yazar.

Binanın rolü bir tavandır: bir geliştirme, başlatıldığı Cephanelik'in seviyesini geçemez. Cephanelik yirminci seviyeye ulaştığında bu sınır kalkar. Ayrıca kenti kuşatılırsa savunanlara her tur ok, sapan taşı ve kargı yetiştirir; okçularının ne kadar uzun ateş edebileceğini bu bina belirler.

Birden çok Cephanelik

Cephanelik'i her kentine kurabilirsin, ama bütün Cephanelik'ler tek bir sırayı paylaşır: bir geliştirme sürerken hiçbirinde yenisine başlayamazsın. Sıra tektir, çünkü geliştirdiğin şey imparatorluğunun standardıdır.

Bir geliştirmeyi hangi Cephanelik'te başlatırsan tavan o Cephanelik'in seviyesidir; odunu ve demiri de o kentin deposundan çıkar, Bilgi ile Altın ise imparatorluğun ortak hesabından. Bu yüzden standartlar için yalnız en yüksek Cephanelik'in önemi vardır: daha alçak bir Cephanelik'i yükseltmek, en yükseğinin zaten izin verdiği bir seviyeyi açar, yenisini açmaz.

Öbür Cephanelik'lerin işi kendi kentlerinin savunmasıdır. Her Cephanelik, kenti kuşatıldığında savunanlara her tur seviyesiyle birlikte artan miktarda ok, sapan taşı ve kargı yetiştirir; başka bir kente yardımı dokunmaz. İkinci bir Cephanelik o kenti savunmak içindir, ve onu yükseltmek kuşatılmasını beklediğin kentte işe yarar. Ne kadar yetiştirdiği mühimmat makalesinde yazar.

Cephaneliğin penceresi

Cephanelik'e tıklayınca açılan pencerenin başlığındaki Cephanelik ne yapar? binanın işini birkaç cümleyle anlatır. Altındaki sekmeler birliklerini türüne göre ayırır: kara, kuşatma ve gemiler; her sekmenin yanında o türde kaç birliğin geliştirilmeye hazır olduğu yazar. Hazır her birliğin altında iki standardı durur: seviyesi, bugün ne kazandırdığı ve bir sonraki seviyenin onu nereye çıkaracağı, bedeli ve süresi, yanında da Geliştir. Cephanelik aynı anda tek geliştirme yapar; süren geliştirmenin satırında kalan süre işler, öteki düğmeler o bitene kadar kapalı kalır. Bir satır başka bir nedenle bekliyorsa nedeni altında yazar: Cephanelik'in yükselmesi gerektiği ya da neyin ne kadar eksik olduğu.

Sekmelerin altındaki satırlar bu Cephanelik'in imparatorluktaki yerini söyler: kenti kuşatılırsa savunanlara her tur kaç atışlık mühimmat yetiştirdiğini ve bir sonraki seviyede bunun kaç olacağını; geliştirme başka bir kentteki Cephanelik'te sürüyorsa hangi kentte sürdüğünü; Cephanelik'lerinin en yükseği bu değilse de standartların tavanını hangi kentteki Cephanelik'in, hangi seviyede belirlediğini.

Henüz geliştiremediğin birlikler Henüz geliştirilemeyenler satırının altında toplanır; açınca her birinin hangi araştırmayı beklediğini ve en az bir tane üretip üretmediğini görürsün. Bir türde hazır birlik yoksa pencere bunu söyler ve liste açık gelir. En altta binanın kendisi durur: Ne getirir? bir sonraki seviyenin kuşatmada her tur kaç atış daha getireceğini, bu Cephanelik'lerinin en yükseğiyse en yüksek standardı kaça çıkaracağını da gösterir. Bina küçülse de yıkılsa da geliştirdiğin standartlar kaybolmaz, ama bu Cephanelik'te onları ancak binanın kalan seviyesine kadar yükseltebilirsin. Binayı tamamen yıkmak için kutuya YIK yazarsın.

Askerî binalar

Değerler oyunun kendi içeriğinden gelir.

Hangisi önce?

Atölyenin penceresi

Kışla, Kuşatma Atölyesi, Liman, Askerî Liman ve Gizli Karargâh aynı pencereyle açılır. Emri verdiğin an birimlerin istediği yurttaşlar şehirden ayrılır; eğitimi bitmeden iptal edersen bitmeyenler boştaki yurttaş olarak geri gelir. En üstteki şerit boştaki yurttaşlarını, kuyrukta kaç birim olduğunu, kuyruğun ne kadar sürdüğünü ve binanın hızını gösterir; Gizli Karargâh'ta hızın yerine kaç casusa yer olduğu yazar. Şeridin altında Liman filosunu, Gizli Karargâh da casuslarını ve süren görevlerini gösterir. Sonra yapılmakta olan partiler gelir: ilki çalışır, ötekiler sırasını bekler. Birimler saflarına göre gruplanır ve her grupta zayıftan güçlüye dizilir. Sıra, birimin saldırı, savunma ve can değerlerinin toplamına bakar; hangi birimin neye yaradığını söylemez, onu Birimler anlatır. Toplamı birbirine yakın iki birimden önce açılan öne geçer. Kışla'da Ön saf, Kanat, Menzilli saf ve Destek, Kuşatma Atölyesi'nde Kuşatma safı, Destek ve Taşıyıcılar, Askerî Liman'da Perde ve Hat başlıklarını görürsün; Liman ve Gizli Karargâh yalnız bir tür birim yaptığından başlık yoktur. Her birimin satırında bir tanesinin bedeli, kaç yurttaş istediği ve süresi yazar; adının yanındaki i birimin ne olduğunu ve saatlik bakımını satırın içinde açar. Kentin o birimden kaç tanesi olduğu adının hemen yanında durur; hiç yoksa orada sıfır görürsün. Altındaki satır bu sayıyı kentte ve dışarıda olanlar diye ayırır, hâlâ eğitimde ya da yapımda olanları da ayrıca yazar: seferdeki, başka bir kentte duran ya da eve dönen askerler, yoldaki gemiler ve görevdeki casuslar dışarıda sayılır. Sayıyı kaydırarak ya da yazarak seçersin; En çok, o an karşılayabileceğin en yüksek sayıyı koyar, satır bir yerde duruyorsa da neyin yetmediğini altında söyler. Bir birimden seçtiğin anda öbür satırların üst sınırı, seçtiklerinin harcayacağı mal ve yurttaş düşülerek yenilenir; seçimin bütçeni aşsa da öbür satırlar tam bütçeye dönmez. Bir tanesini bile başlatamadığın birimin satırında kaydırıcı yoktur, yerinde nedeni yazar: kentte hiç olmayan bir mal ve adanda yatağı yoksa onu başka yerden getirmen gerektiği, bir tane için neyin ne kadar eksik olduğu ya da boşta yurttaş kalmadığı. Seçtiklerinin toplam bedeli, süresi, kaç yurttaş kullanacağı ve saatlik bakımı pencerenin altında, düğmenin yanında toplanır. Henüz açılmamış birimler tek bir satırın altında durur; açınca her birinin hangi seviyeyi ve hangi araştırmayı beklediğini görürsün. Bu seviyede hiçbir birim açık değilse pencere bunu söyler ve bu satır açık gelir. Binayı yükseltmek, bir seviye indirmek ya da yıkmak pencerenin en altındadır: yükseltmenin bedeli neyin ne kadar eksik olduğuyla, şartları da karşılanan ve eksik olarak yazar; Ne getirir? bir sonraki seviyenin bu binaya kazandıracaklarını açar. Bina yükselirken üretim durmaz.

Bir partiyi yanındaki × ile iptal edebilirsin; üretimde olanı da, sırada bekleyeni de. Hazır olan birimler sende kalır, o partiye ayrılan yurttaşlar da yeniden boşta sayılır. Henüz yetişmemiş birimler için ödediğin malların büyük kısmı geri gelir, kalanı yanar. Geri gelen mal ambara iner ve orada yağmaya da açıktır; ambarda yer yoksa sığmayan kısmı kaybolur. Oyun iptal etmeden önce bir kez sorar ve ne kadarının döneceğini o sırada gösterir.

Atölye üretirken yükseltilmez

Birim üreten bir bina aynı anda iki iş yapmaz. Kışla, Kuşatma Atölyesi, Liman, Askerî Liman ya da Gizli Karargâh'ta süren ya da sırada bekleyen bir üretim varken o bina yükseltilmez. Bina yükseltilirken, ya da yükseltmesi inşaat sırasında beklerken, orada üretim de başlatılmaz. Aynı binadan yenisini kurmak da bu kurala girer: bir Liman gemi yaparken yanına ikinci bir Liman kurulmaz.

Bunu aşmanın iki yolu var: üretimin bitmesini beklersin ya da kuyruktaki partileri iptal edersin. Binanın penceresi neyin engel olduğunu yazar ve düğmeyi kapatır. Öbür binalar bundan etkilenmez: Kışla asker yetiştirirken Meclis Evi'ni ya da Kuşatma Atölyesi'ni yükseltebilirsin.

Yetişenler nereye gider

Bir atölye çalışırken şehir haritasında binanın üstünde ne ürettiği, kaçının hazır olduğu ve kuyruğunun ne zaman biteceği yazar; o yazıya basınca atölye açılır.

Atölye birimi yapar ve bırakır; yetişen birimler şehirde bekler. Onları görmek, başka bir şehre göndermek ya da sefere çıkarmak için Ordu sayfasına gidersin. Nakliye kadırgasıyla kendi şehirlerinden birine mal göndermek içinse Liman'ın penceresindeki Mal gönder düğmesine basarsın; aynı emir Ordu sayfasındaki Yeni emir penceresinin Mal sekmesinde de durur. Başka bir oyuncuya mal göndermek için adaya geçer, onun şehrine basar ve Kaynak gönder'i seçersin. Kadırgaları başka bir şehrine geçirmek istersen o şehre basıp Filo gönder'i seçersin.