Ticaret ve Taşımacılık

İki ayrı iş

Kaynak göndermek

Kaynak yollayabileceğin yer yalnız kendi şehirlerin değildir: bir müttefikine de, hiç tanımadığın bir oyuncuya da gönderebilirsin. Ada haritasında hedef şehre tıkla (kendi şehrin de olur) ve açılan pencerede Kaynak gönder'i seç.

Kendi şehirlerinden birine göndermenin daha kısa bir yolu var: Liman'ın penceresindeki Mal gönder düğmesi, Ordu ekranındaki Yeni emir penceresini Mal sekmesi seçili açar; aynı sekmeye Ordu ekranından da geçebilirsin. Adaya gitmeden, bulunduğun şehirden gönderirsin; Liman da gemiler de kurallar da aynıdır (Ordu ekranından emir).

Yükü hangi şehrinin göndereceğini kaynak listesinin üstündeki Nereden seçicisinden seçersin; hedef şehir bu listede çıkmaz. Her kaynağın satırında, gönderen şehrin deposunda ondan ne kadar olduğu yazar (depoda …). Pazarda satışa koyduğun mal bu sayıya girmez: depoda durur ama artık başkasına verebileceğin bir şey değildir. Pro üyeysen kendi şehrine gönderirken satırda hedef şehirde ondan ne kadar olduğu da yazar (hedefte …), pencerede de hedefin ambarında şu an ne kadar boş yer kaldığı; yük sığmayacaksa ne kadarının sığmadığı söylenir.

Miktarı kaydırıcıyla, kutuya tam sayıyı yazarak ya da Tümü düğmesiyle ayarlarsın. Kaydırıcının bir ucu sıfır, öbür ucu gemilerin tamamı ya da depodaki miktar, hangisi küçükse odur; yalnız o malı gönderirken gemiler dolunca kaydırıcı sona dayanır. Bir satır iki sınırı hiç aşmaz: şehrin elindekini ve öteki satırlar yüklendikten sonra boştaki taşıma gemilerinde kalan yeri. Tümü satırı bu ikisinden küçüğüne kadar doldurur.

Ambar bölümü gemilerin ambarıdır. Dolan kısmı renkli bir çubuk gösterir, her kaynak kendi rengiyle. Altında kaç gemi gerektiği ile limanda kaç geminin boşta beklediği, bir de tek bir geminin ne kadar yük taşıdığı yazar.

Yolculuk bölümü yolun ne kadar süreceğini gösterir. Bir şey yükleyince varsa Liman sırası, yükleme süresi, tahmini çıkış ve tahmini teslim de görünür. Miktarları değiştirdikçe bunlar kendiliğinden yeniden hesaplanır; yolu hesaplatmak için basacağın bir düğme yoktur. Hazır olunca Gönder.

Limanda boşta taşıma gemisi yoksa pencere bunu söyler; gemiler dönünce gönderebilirsin. Gönderdikten sonra pencere, Liman'ın yükün için ayırdığı çıkış ve teslim saatini gösterir.

Yükü gemiler ya da arabalar taşır

Gönderen şehirde Liman ve yükü taşıyacak kadar boşta taşıma gemisi olmalıdır. Pazardan mal getiren gemiler de bunlardır. Bir gemiye sığmayan yük ikinci bir gemi ister, ikinci gemi yarı boş gidecek olsa bile. Her gemi onu yapan şehrin Liman'ına aittir ve o şehrin işlerinde kullanılır; başka bir şehrinde kullanmak istediğin gemileri önce oraya taşırsın. Aynı adadaki kendi şehirlerinden birine gönderirken yükü gemiler yerine yük arabaları da taşıyabilir; arabaya Liman gerekmez.

Gemiler de arabalar da gidiş dönüş boyunca meşguldür: yükü bırakıp eve dönerler ve ancak eve varınca yeniden kullanılabilirler. Dönüşte boş gelirler, ancak Pro üyeysen dönüş yükü seçebilirsin.

Kendi şehrine gemiyle gönderirken pencerede Mal indikten sonra gemiler seçimi çıkar: Eve dönsün olağan yoldur, Varış şehrinde kalsın ise gemileri yükle birlikte oraya yerleştirir. İkincisinde gemiler eve dönmez, varış şehrinin gemisi olur ve bakımları da oraya geçer; iki şehrin nüfusu değişmez. Tek bir gemi türü gider: yükü taşıyabilen ilk tür, yani önce Nakliye Kadırgası, o yetmezse Holkas. Kaç geminin kalacağını pencere yükten kendisi bulur; seçince kalacak gemi sayısını, varış saatini ve yükten depoya sığmayacak kısmı emri vermeden önce görürsün. Emir, ada haritasındaki Filo gönder'in verdiği aynı emirdir; ayrıntısı gemileri taşımak bölümünde. Seçim yalnız kendi şehrine gemiyle gönderirken vardır: başkasının şehrinde hiç çıkmaz, yük arabası seçiliyken ise soluk durur, çünkü arabalar her zaman eve döner. Liman'ı olmayan ya da tutulan bir şehre gemiler yerleşemez; pencere bunun nedenini yazar.

Kaynak, emri verdiğin an gönderen şehrin deposundan düşer. Yoldaki yük ne senindir ne alıcının; kimse harcayamaz.

Alıcının onayı gerekmez. Kabul etmek, reddetmek ya da hediyeyi almak diye bir adım yoktur. Tek istisna, karşılığında onun deposundan mal istediğin dönüş yüküdür.

Altın gönderilemez. Altın bir şehrin deposunda durmaz, bütün imparatorluğunun tek kasasıdır; ne gemiye yüklenir ne arabaya. Pencere yalnız depoda duran kaynaklara satır açar.

Gemiler boş dönmesin

Pro üyeysen mal gönderirken Boş dönmesin kutusunu işaretleyebilirsin: gemiler ya da arabalar dönüşte karşı kentten mal getirir. Her mal için bir kaydırıcı çıkar; o malın, giden taşıyıcıların toplam ambarının yüzde kaçını dolduracağını seçersin. Paylar beşer beşer artar ve toplamları %100'ü geçemez: %60 üzüm, %40 mermer dersen ambarın tamamı dolu döner. Karşı kentte o maldan yeterince yoksa olan kadarı gelir.

Kendi kentine gönderirken onay gerekmez. Getirilecek mal o an karşı kentin deposunda ayrılır: depoda durur ama harcanamaz. Gönderen kentin deposunda da ona yer ayrılır, böylece dönüşte gelen mal hiç kaybolmaz. Gemiler karşı rıhtıma varınca önce dönüş yükünü alır, sonra kendi yükünü indirir.

Başka bir oyuncunun kentinden mal getirmek için onun onayı gerekir. Gönderdiğin an yükün deponden düşer ve istekle birlikte bekler; gemiler henüz kalkmaz. Karşı taraf isteği Yoldakiler'de görür: ne gönderdiğini, karşılığında ne istediğini ve onaylarsa deposundan ne kadarının çıkacağını okur. Onayla derse gemiler o an senin Liman'ından yola çıkar, dönüş yükü de onun deposunda ayrılır. Reddet derse, sen isteği Geri çekersen ya da 24 saat içinde cevap gelmezse yükün depona geri döner. Onay geldiğinde gemilerin hazır değilse istek kapanır, yük yine geri döner. Cevap ne olursa olsun Olanlar'a bir satır düşer.

Karşı kentin deposunu yine göremezsin. Başka bir oyuncudan istediğin her mal için pencere en çok ne kadar gelebileceğini yazar, ne kadar geleceğini değil; ne kadar geldiğini onay satırında okursun.

Yolda geri çağırdığın bir gönderinin dönüş yükü serbest kalır: karşı kentin malı yeniden harcanabilir, senin deponda ayrılan yer boşalır, gemiler kendi yüklerini geri getirir.

Her yeni tekne biraz daha pahalıdır

Holkas

Nakliye gemisi de yük arabası da Odun ister, Altın da ister. Fiyat elindeki taşıyıcı sayısıyla artar: sıradaki her taşıyıcı bir öncekinden biraz pahalıya gelir. Filo büyüdükçe iyi kereste daha uzaktan gelir, usta daha pahalıya çalışır; katran, yelken bezi ve ücretler de Altınla ödenir. Pencere sıradaki geminin fiyatını ve kaç gemin olduğunu gösterir; kaç tane yaptıracaksan emrin toplam fiyatı altında yazar. İlk birkaç taşıyıcı Altın istemez; yeni kurulan bir şehir de limanına gemi koyabilsin diye Altın ancak sonrakilerde başlar.

Sayaç elindeki her şeyi sayar: şehirlerinde duranları, denizde olanları, bir orduyla gidenleri, müttefikinde konuşlananları ve yapımda olanları. Verdiğin emir verdiğin an sayılır, fiyatı da o an kesinleşir. Bir gemini terhis edersen ya da kaybedersen sıradaki fiyat düşer. Bir partiyi iptal edersen, tam o gemilerin sana kaça geldiğinin bir payı geri döner; Altın da kasaya girer. Terhiste Altın geri gelmez, ilk fiyattaki odunun yalnız bir payı döner; yani yapıp terhis etmek hiçbir zaman kazandırmaz. Filo bir noktadan sonra o kadar büyür ki tek bir taşıyıcı bile ambarının alabileceğinden pahalıya gelir; o zaman ambarını yükseltirsin ya da filonu küçültürsün. İkincisi sıradaki taşıyıcının fiyatını düşürür.

Holkas, nakliye kadırgasıyla aynı merdivenin bir adımıdır, ama üç kat fiyatına gelir. Çok daha fazla yük alır, daha ağır yol alır ve yeterince yüksek bir Liman ister. Arabaların merdiveni ayrıdır: araba yaptırmak gemi fiyatını yükseltmez.

Bir yük ya da ordu için hangi gemilerin gideceğini oyun seçer ve kural hep aynıdır. Filo en yavaş gemisi kadar hızlı gider; bu yüzden kadırgalar tek başına yetiyorsa yalnız onlar gider, yetmiyorsa Holkas'lar katılır ve yükü en az gemiyle taşıyacak biçimde seçilir. Böylece Holkas, kadırgaların götürebileceği bir yolculuğu yavaşlatmaz; içinde Holkas olan bir filo Holkas'ın hızıyla gider. Kendi başka şehrine taşıdığın gemiler her zaman kadırgadır; Holkas yapıldığı şehrin Liman'ında kalır.

Aynı adada yük arabaları

Yük Arabası

Kendi şehirlerinden birine, aynı adanın içinde yük gönderirken yükü gemiler yerine yük arabaları da taşıyabilir. Gönderen şehirde boşta araba varsa pencerede Taşıyıcı seçimi çıkar: Kadırgalar ya da Yük arabaları, her birinin altında kaçının boşta olduğu yazar. Arabaları seçersen Ambar ve sayılar arabalarınki olur. Başka bir oyuncuya ya da başka bir adaya giden yükü yalnız gemiler taşır. Aynı adadaki boş bir parsele koloni kurarken kolonistlerin yükü de arabalarla gidebilir (Koloni).

Araba karayolundan gider. Liman istemez; ne Liman sırası vardır ne yükleme, emri verdiğin an yola çıkar. Yolun ne kadar süreceği arabanın hızına, iki şehrin arasındaki mesafeye ve dünyanın hızına bağlıdır. Bir araba bir nakliye gemisi kadar yük alır; bir arabaya sığmayan yük ikinci bir araba ister. Liman'ı olmayan bir şehir de yükünü böyle yollayabilir.

Arabalar da gidiş dönüş boyunca meşguldür, üstelik ordunun kullandığı arabaların ta kendisidir: yük taşıyan araba yağmaya çıkamaz, terhis de edilemez; yağmadaki araba da yük taşıyamaz. Varış, gemiyle gelen bir gönderininkiyle aynıdır: yük depoya iner, sığmayan kaybolur, Olanlar'a aynı satırlar düşer. Yoldaki arabaları Yoldakiler'de ve Ordu ekranında izlersin; istersen geri çağırırsın.

Cepheden araba geçmez. Gönderen ya da varılacak şehirde savaş sürüyorsa, ya da şehri veya limanını başkası tutuyorsa yük arabası yola çıkmaz; pencere nedenini söyler. Böyle bir şehre ya da böyle bir şehirden yük ancak gemiyle gider.

Önce Liman, sonra deniz

Gemiler emri verdiğin an denize açılmaz. Yük önce gönderen şehrin Liman'ında gemilere konur: yük büyüdükçe bu iş uzar, Liman'ın seviyesi yükseldikçe kısalır. Aynı şehirden yük çıkaran her emir Liman'ı sırayla kullanır; Liman başka bir yükü yüklüyorsa seninki sırasını bekler. Liman penceresindeki Rıhtım bölümü o an neyin yüklendiğini, arkasında neyin beklediğini ve her birinin ne zaman kalkacağını gösterir. Çok ticaret yapan bir şehirde Liman'ı yükseltmek, yükü daha çabuk yola çıkarır; yükseltme bittiği an rıhtımda yüklenen ve sırada bekleyen yükler de hızlanır. Askerî Limanı olmayan şehirden korsan koyuna giden askerler de Liman'da gemiye biner ve Rıhtım'da görünür; yükseltme onların kalkış saatini değiştirmez, arkalarındaki yük de ordu kalkınca yüklenir.

Yükleme bitince yolculuk başlar. Yolun süresi iki şehir arasındaki mesafeye ve dünyanın hızına bağlıdır. Işınlanma yoktur.

Varışta beklenmez. Gemiler vardığı an yük alıcının deposundadır; alıcının limanı teslimi ne hızlandırır ne yavaşlatır.

Pencerenin gösterdiği sıra ve çıkış saati bir tahmindir: senden önce verilen bir emir rıhtımı kapabilir. Geçerli olan, gönderdiğin an Liman'ın ayırdığı saattir. Liman o arada bir seviye atlarsa gemiler bu saatten önce kalkar; hiçbir zaman sonra kalkmaz.

Varış

Yük vardığı an alıcının Olanlar kaydına düşer: hangi şehirden geldiği, ne kadarının depoya girdiği ve sığmayan bir şey varsa ne kadarının kaybolduğu. Kendi şehrine gönderdiysen bu satırı sen okursun.

Başka bir oyuncuya gönderdiysen yük onun şehrine vardığında sana da bir satır düşer: hangi şehre, kime ve ne gönderdiğin. Deposuna ne kadarının sığdığını bu satır söylemez; onu yalnız alıcı görür. Gemilerin eve varınca bir satır daha düşer. Yoldayken gemilerini ve taşıdıkları yükü Yoldakiler'de ve gönderen şehrin Ordu ekranında izlersin.

Gönderi alıcının deposunda yer ayırmaz. Gemiler vardığında o an ne kadar boş yer varsa o kadarı iner, sığmayan kaybolur. Gönderen her hâlde tamamını verir: hediye verilir, ödünç verilmez.

Sert bir kural, ama sebebi var. Bir gönderiyi "yer yok" diye geri çevirmek, gönderene alıcının deposunun ne kadar dolu olduğunu söylerdi. Başkasının deposu sana kapalıdır, pencere de onu göstermez. Tanımadığın birine büyük bir yük yollamadan önce haber ver.

Bunun bilerek bırakılmış bir sonucu da var: istenmeyen bir hediye deponu doldurabilir, dolu bir depoda da kendi üretimin kaybolur. Gelen yükü reddeden bir ayar yoktur; çare, geleni harcayıp yer açmaktır.

Yolda başka bir şey olmaz: vergi, komisyon ya da yolda kayıp yoktur. Tek istisna korsanlardır: adalar arası yolda olan bir yükün bir payını çalabilirler (Korsan Saldırıları); gemiler yoluna devam eder, alınan mallar korsan koyundaki deponda durur. Tatildeki bir oyuncunun şehrine ise gönderi yapılamaz.

Geri çağırmak

Yola çıkmış bir sivil konvoyu geri çağırabilirsin: gönderiyi de, pazar alımına giden gemileri de, koloni seferini de, üsten yük getiren gemileri de. Gönderen şehrin Ordu ekranında yolculuğun satırında Geri çağır yazar. Bu düğme yalnız konvoy hâlâ gidiş yolundayken görünür; dönüş yolundaki bir konvoy zaten eve geliyordur. Başka bir şehrine taşımak için yola çıkardığın nakliye gemileri de aynı yoldan geri çağrılır.

Dönüş, o ana kadar yelken açılmış süre kadar sürer. Kendi limanında hâlâ yükleniyorsa hemen oradadır; yolun yarısındaysa yarım yol geri döner; karşı rıhtıma varıp beklemeye başlamışsa bütün yolu geri gelir. Beklemek yolculuk sayılmaz. Yüklenirken geri çağırdığın konvoy, Liman'daki sırasını da bırakır: arkasında bekleyen yükler o süre kadar öne geçer.

Gemide ne varsa eve gelir. Depon doluysa sığmayan kısım, varıştaki kurala göre kaybolur. Geri çağırdığın bir gönderinin gemileri eve varınca Olanlar'daki satır, gemide ne geldiğini, depoya ne kadarının girdiğini ve ne kadarının kaybolduğunu söyler.

Olmuş bir şey geri alınmaz: yükünü almış, teslim etmiş ya da şehrini kurmuş bir sefer geri çağrılamaz.

Gemileri başka şehre taşımak

Nakliye gemilerini kendi şehirlerinden birinden ötekine taşıyabilirsin. Ada haritasında gemilerin gideceği şehre bas ve Filo gönder'i seç. Pencerenin üstünde gemilerin hangi şehirden kalkacağını seçersin; hemen altında yolun ne kadar süreceği ve gemilerin ne zaman varacağı yazar. Gemiler bölümünde nakliye gemilerinin kendi satırı vardır: kaç tanesinin gideceğini − ve + ile seçersin, Tümü hepsini seçer. Pencere açıldığında limanda boşta bekleyen bütün nakliye gemileri seçilidir. En çok, kalkış limanında boşta bekleyen gemi kadar gönderebilirsin: yüklenen, yolda olan ya da bir orduyla giden gemiler bu sayıya girmez. Limanda boşta savaş gemisi de varsa aynı emirle onları da gönderebilirsin, yalnız nakliye gemisi de. Yük hesabını kendin yapmak ya da gemileri yüksüz göndermek istersen ada haritasında Filo gönder'i kullan.

Gemiler boş da gidebilir, yük de götürebilir. Ambar bölümünde her kaynağın bir satırı vardır; miktarı kaynak gönderme penceresindeki gibi kaydırıcıyla, kutuya yazarak ya da Tümü ile ayarlarsın. Ambar, gönderdiğin gemilerin ambarlarının toplamıdır ve dolunca kaydırıcılar durur. Gemi sayısını azaltırsan artık sığmayan yük satırlardan düşer; Sıfırla ise gemilere dokunmadan yalnız yükü boşaltır. Pro üyeysen, bir kaynak varış şehrinin deposuna sığmayacaksa satırın altında orada ne kadar yer olduğu ve ne kadarının kaybolacağı yazar; emri yine verebilirsin. Pro değilsen pencere bunun Pro'yla görüneceğini söyler. Pencerenin altında emrin özeti, gemilerin ne zaman varacağı ve Filoyu gönder durur.

Yolculuk bir gönderinin yolculuğudur: yük varsa önce Liman'da gemilere konur, sonra gemiler denize açılır. Yoldaki gemiler ne kalkış şehrinin ne varış şehrinin işine yarar. Onları Yoldakiler'de Nakliye gemileri satırında izlersin ve istersen geri çağırırsın; geri çağırdığın gemiler yükleriyle birlikte eve döner. Aynı emirle savaş gemisi de gönderdiysen onlar kendi filolarıyla, kendi hızlarıyla gider.

Gemiler varınca yük varış şehrinin deposuna iner; sığmayan kısım, bir gönderide olduğu gibi kaybolur. Gemiler eve dönmez: varış şehrinin Liman'ında kalır ve artık o şehrin gemisidir. Bakımları da onlarla birlikte o şehre geçer. İki şehrin nüfusu değişmez: gemilerin tayfası, gemi yapılırken şehrin yurttaşlarından ayrılmıştı. Olanlar'a kaç geminin vardığı ve yükten ne kadarının depoya girdiği düşer.

Nakliye gemisinin ve Holkas'ın bakımı vardır: limanda beklerken de yoldayken de her saat hazineden biraz Altın götürür, Holkas kadırgadan biraz fazla. Büyük bir filoyu elde tutmak böylece bir bedel ister. Küçük bir filo bu bedeli ödemez: elindeki ilk gemilerin bakımı yoktur, bakım yalnız o sayıdan sonraki gemilere işler. Önce kadırgalar, sonra Holkas'lar bakımsız sayılır; ekranlar da kasadan gerçekte çıkan Altını gösterir. Yapımdaki gemi, bitene kadar bakım istemez. Yük arabası bakım istemez.

Varış şehri senin olmalı, Liman'ı bulunmalı ve onu kimse tutmamalıdır. Gemiler yoldayken o şehrin Liman'ı yıkılırsa ya da şehri veya limanını başkası tutmaya başlarsa gemiler oraya girmez: yükleriyle birlikte geldikleri yoldan eve döner, Olanlar da sana nedenini söyler. Limanını düşman filosu tutan bir şehirden nakliye gemisi başka limana geçemez.

Pazar

Defterde dünyadaki bütün teklifler görünür, ama bir alışveriş ancak satıcı alıcının menzilindeyse olur. Bu menzili alıcının kentindeki Ticaret Merkezi belirler. Kendi Ticaret Merkezi'ni yükseltmek alabileceğin satıcıları artırır; kime satabileceğini ise senin Merkezin değil, alıcının menzili belirler. Kentinde aynı anda kaç satış teklifinin durabileceğini de o belirler; alış emirleri bu sayıya girmez. Ticaret Merkezi'ni küçültürsen duran satış tekliflerin silinmez; ama sayıları yeni sınırın altına inmeden yenisini veremezsin.

Pazar ekranında önce kaynağı seçersin; her kaynağın kartında kentinde ondan ne kadar olduğu ve defterinde kaç teklif durduğu yazar. Defterin bir yanında satanlar en ucuzdan, öbür yanında alanlar en pahalıdan sıralanır. Kendi tekliflerin senin diye işaretlenir; kendinle alışveriş yapamazsın. Bir satıra basınca o fiyat emir formuna geçer. Form, emrin neyi bağlayacağını gösterir: alışta ayrılacak altını, yola çıkacak gemileri ve ambardaki yeri, satışta eline geçecek altını ve rezerve edilecek malı. En çok düğmesi şu an geçebilecek en büyük miktarı yazar.

Altının yetmiyorsa, elinde o kadar mal yoksa ya da satış teklifi yerlerin doluysa emir verilemez; form nedenini söyler. Boştaki gemiler ya da ambardaki yer yetmiyorsa emir yine verilir: yetenle eşleşen kısım gelir, kalanı defterde bekler. Emir aynı anda birkaç teklifle eşleşirse aynı kentten aldığın mal tek seferle gelir ve gemiler bu malın toplamına göre ayrılır; başka bir kentten aldığın mal kendi seferiyle gelir. Emrin sonradan eşleşen kısmı da ayrı bir seferle gelir. Ekranın alt yarısında Tekliflerin açık tekliflerini, ne kadarının gerçekleştiğini ve Geri çek düğmesini gösterir; kapanan teklifler katlanmış bir listede durur. Teslimatlar ise denizdeki ve varmış seferleri gösterir.

Bir emri kimse onaylamaz: fiyat ve menzil uyuyorsa alışveriş kendiliğinden olur. Defter de bunun hangi tekliflerde mümkün olduğunu gösterir. Menzilinin dışındaki satışlar soluk görünür ve ne kadar uzakta oldukları yanlarında yazar; bir fiyat satırının yalnız bir kısmı menzilindeyse iki kısım ayrı ayrı görünür. Alanlar tarafında menzili kentine uzanmayan alıcılar işaretlenir: onlar senin malını alamaz ve bunu kendi Ticaret Merkezi'nin seviyesi değiştirmez. Satırda en yakın böyle alıcının ne kadar uzakta olduğu ve menzilinin ne kadar uzandığı yazar; aradaki fark ancak o alıcı kendi Ticaret Merkezi'ni yükseltirse kapanır. Formun söylediği en ucuz satış ve emrin hemen eşleşip eşleşmeyeceği yalnız menzilindeki teklifleri sayar; yazdığın fiyattaki satış menzilinin dışındaysa form bunu emri vermeden önce söyler.

Hemen eşleşmeyen bir alış emri defterde bekler. Menzilindeki biri o fiyata ya da daha ucuza satış teklifi verdiğinde kendiliğinden eşleşir; gemilerin eve döndüğünde de yeniden denenir. Bekleyen alışın menzili kentinle birlikte büyür: Ticaret Merkezi'nin yeni seviyesi bittiğinde alış da o seviyenin menziline uzanır. Menziline yeni giren biri emrin fiyatına ya da daha ucuza satıyorsa alış onunla kendiliğinden eşleşir ve satıcının fiyatını ödersin. Ticaret Merkezi'ni küçültsen de yıksan da bekleyen alışın menzili daralmaz. Tekliflerin listesinde bekleyen bir alış, menzilinde o fiyata satan yoksa bunu ve en yakın satıcının ne kadar uzakta olduğunu söyler.

Alış emrinde bekleyen Altın yağmaya karşı korunmaz. Şehirlerinden biri yağmalanınca yağmacının Altın payı, hazinendeki Altınla alış emirlerinde bekleyenin toplamı üzerinden hesaplanır. Hazinen yetmezse kalanı en son verdiğin alıştan başlayarak emirlerinden alınır ve emirler götürülen Altını karşılayacak kadar birim küçülür (Yağma). Satış teklifindeki mal da korunmaz: ambarında durur ve serbest mal yetmezse yağmacı kalanı en son verdiğin satış teklifinden alır, teklif de o kadar küçülür (Yağma). Tekliflerin listesi yağmanın bir emri kaç birim küçülttüğünü yazar; bütün birimleri giden emir yağmada kapandı diye kapanır.

Pazardan aldığın mal, gemilerini geri çağırsan bile senindir: parası eşleşmede ödendi ve mal satıcının rıhtımında seni bekler. Pazar ekranında, Teslimatlar'ın başında Bekleyen alımlar altında görünür; Gemi gönder deyince yeni bir konvoy çıkar ve malı eve getirir. Aynı kentin rıhtımında bekleyen aynı cins alımların tek satırda görünür ve tek konvoyla gelir; boştaki gemiler hepsini alamazsa sığanlar gelir, öbürleri bölünmeden bekler. Bir alım için aynı anda tek konvoy yola çıkar. Geri çağırmak seferi iptal eder, alışverişi değil: parayı geri alıp malı da almak olmaz.

Savaş taşımacılığı bozar

Ekonominin en kırılgan yeri budur. Üzümü başka bir adadan getiriyorsan ve o yol kesilirse kilerin biter, memnuniyet düşer ve şehir küçülür.

Bir kuşatmanın gerçek bedeli çoğu zaman duran ticarettir.

İşgal altındaki bir şehir ticareti durdurmaz ama sınırlar: şehirden çıkan ve şehre gelen kaynak, şehrin sivil taşıma hakkını kullanır. Gönderilerin, pazar emirlerinin teslimatları ve koloni filon bu haktan düşer. Hak, yük yola çıkarken bir kez düşer ve zamanla kendiliğinden dolar; bir yükü karşılamıyorsa pencere bunu ve yükün ne zaman gidebileceğini söyler. Başka bir oyuncunun o şehre göndermek istediği hediye ise yola çıkmadan reddedilir. → İşgal

Limanı tutulan şehir de aynı hakkı kullanır. Sokakları ve limanı ayrı ayrı tutulsa bile hak tektir ve yük yola çıkarken bir kez düşer. → Liman İşgali