Liman İşgali

Bir limanı tutmak nedir?

Filonu "Limanı tut" emriyle gönderdiğinde, liman önündeki savaşı kazanan filo eve dönmez: orada kalır ve limanı tutar. Tuttuğun sürece o limanın suyu senindir.

Tutmak, almak değildir. Şehir sahibinde kalır; sokaklarına girilmez. Kara işgali ile liman işgali ayrı iki şeydir ve aynı şehirde aynı anda ikisi birden olabilir: biri sokakları, öteki suyu tutar.

Ne verir, ne vermez

Nasıl başlar?

Hedef limanın penceresinde Limana saldır'a basıp amaç olarak "Limanı tut"u seçersin. Filo varınca limandaki savunmayla dövüşür; kazanırsa liman denetimin altına girer ve filo orada kalır.

Liman savunmasızsa savaş olmaz: filo suya yerleşir, iki tarafa da bu yazılır ve denetim başlar.

"Filoyu vur" bunu yapmaz. Vur emri dövüşür ve eve döner; kazanması limanı tutmaz. Tutmak, baştan seçilen bir amaçtır.

Düşman filosu kıyıyı kapatır

Bir limanı düşman filosu tutuyorsa, oraya denizaşırı ordu çıkaramazsın. Donanmayı önce yenmek gerekir: deniz savaşının asıl anlamı budur.

Bu bir deniz pususu değildir. Açık denizde kimse durdurulmaz, nakliye gemisi batırılmaz ve ele geçirilmez. Hayır denen tek yer, ordunun gittiği limandır.

Ordu oraya varıp çıkamazsa karaya hiç ayak basmaz: bütün askeri ve bütün gemileriyle geldiği yoldan geri döner. Dönüş, gidiş kadar sürer ve hiçbir şey kaybolmaz.

Emir verirken sunucu yalnız herkesin görebildiği bir ablukayı reddeder. Bir limanın içinde kaç savaş gemisi beklediği gizlidir ve emir reddi bunu ele vermez: vardığında kıyı kapalıysa ordu orada geri çevrilir.

Kim nereye çıkabilir

Takviye

Tuttuğun bir limana daha fazla gemi göndermek için Ordu ekranındaki emir penceresinin Filo sekmesinde amaç olarak "Limanı takviye et"i seçersin. Gemiler varınca oradaki filoya katılır.

Takviye, gönderildiği denetime bağlıdır. Yolda olan takviye vardığında denetim bitmişse liman yeniden kapatılmaz: gemiler geri döner. Senden sonra başkasının kurduğu bir işgal senin takviyeni devralmaz.

Bir kısmını geri çekmek

Ordu ekranının Tuttuğun limanlar bölümünden, tuttuğun limandaki gemilerin bir kısmını eve gönderebilirsin; geri kalanı limanda kalır ve denetim sürer.

Son savaş gemisi böyle çekilemez: limanı bırakmak ayrı bir emirdir ve ne olacağını söyleyerek sorar. Liman önünde savaş sürüyorsa iki emir de kapalıdır: savaştan çıkış beyaz bayraktır.

Bir liman işgali nasıl biter

Limanı abluka altındaki şehir

Şehir senindir ve öyle kalır: üretim, inşaat ve eğitim sürer, depo senindir, garnizonun yerindedir. Tek bir şey kesilir: tüccar gemisi ablukadaki limana giremez; abluka başladığında limanda demirli bir tüccar varsa, abluka sürdükçe onunla ticaret yapılmaz. Kent haritasında da limanının ağzında ve kentin önündeki koylarda kırmızı bayraklı düşman gemileri durur; abluka bitince çekilirler. Ada haritasında da herkes görür: kentinin önünde düşmanın üç gemisi durur, üstünde limanını kimin ablukaya aldığı yazar; adada kenti olan öbür oyunculara da bildirim gider. Gemilerin sayısı filonun gerçek büyüklüğünü söylemez. Sen ise ordu ekranının Deniz tarafındaki Ablukacı filo sekmesinde limanını tutan filonun gemilerini tek tek görürsün.

Ödediğin bedel şudur: bu şehirden denizaşırı ordu çıkaramazsın ve teslim olmuş savaş gemilerin abluka bitene kadar bağlı kalır. Aynı adadaki yürüyüşlerin etkilenmez.

Limanındaki savaş gemileri de emirle denize açılamaz: ablukayı tutan filonun yanından sessizce geçilmez. Çıkış yolu dövüşmektir.

Ablukayı bozmak

Limanında boşta bir savaş gemisi varsa, şehrinin sayfasındaki abluka uyarısını açıp Ablukayı Boz, Limanı Aç'a basarak ablukadaki filoya saldırabilirsin. Kazanırsan abluka bozulur ve limanın açılır.

Askerî Liman abluka altında da çalışır: yeni biten her savaş gemisi bir sonraki turda hatta yerini alır. Bir abluka, gemi yapmayı bırakmayan bir şehirde sonsuza kadar duramaz.

Bu savaşı kazanmak, ablukanın yerine yeni bir işgal kurmaz: liman yalnızca serbest kalır.

Dışarıdaki kuvvetlerin eve dönebilir

Düşman filosu limanını tutarken dışarıdaki ordun ve filon yine de eve dönebilir. Abluka gideni durdurur, döneni değil: dönen ordu karaya çıkar, dönen gemiler şehrinin limanındaki yerini alır.

Dönüş ablukayı bitirmez ve bağlı gemilerini serbest bırakmaz. Eve dönen savaş gemileri de artık emirle denize açılamaz; çıkış yolu yine ablukayı bozmaktır. Liman önünde savaş sürüyorsa şehrin kendi gemileri gibi bir sonraki turda hatta katılırlar.

Takviye, sevk ve düşman çıkarması dönüş sayılmaz: bunlar ablukanın geri çevirdiği çıkarmalardır. Bir seferin hedefi yolda değiştirilemez, bu yüzden hiçbir sevkiyat eve dönüş gibi gösterilemez.

Başkasının limanını kurtarmak

Ablukadaki bir limana filo göndermek için karadaki kurtarma hakkının aynısı aranır: kimin kime yardım edebileceği kuralı değişmez. Kurtarma filosunu, kurtaracağın şehrin penceresindeki Filo gönder'le yola çıkarırsın.

Kurtarma kazanıldığında liman serbest kalır; kurtaran oyuncu onun yerine geçmez. Bir kurtarma, kurtarılan şehri kurtarana borçlu bırakmaz.

Sivil taşıma

Limanı tutulan şehir, kara işgalindeki bir şehirle aynı garanti taşıma hakkını kullanır: kaynakların gider ve gelir, ama bu hak kadar.

Şehrin sokakları ve limanı ayrı ayrı tutulsa bile hak tektir ve yük yola çıkarken bir kez düşer. İşgallerden biri bitince öteki sürdüğü sürece hak da yerinde kalır. Başka oyuncuların bu şehre armağanı yola çıkmadan reddedilir.

Ne kadara mal olur?

Bir limanı tutan filo, bir şehri işgal eden ordu gibi ödenir; yoldaki filo da seferdeki ordu gibi. İki oran da Ordunun Bakımı makalesindeki çizelgededir.

Bu hesap kapanmazsa filo firar eder ve liman kendiliğinden serbest kalır. Ödenmeyen bir donanma bir limanı sonsuza kadar tutamaz.

Tutulan liman bir üstür

Tuttuğun limandan sefer çıkarabilirsin: oradaki filonun bir kısmını başka bir limana vurmaya, bir limanı tutmaya ya da ablukadaki bir limanı kurtarmaya gönderirsin. Emir haritadan verilir: hedef limanın penceresinde Tuttuğun limandan filo düğmesine basarsın.

Sefere çıkan gemiler kimin olduğunu unutmaz: bakımı yine onları yapan şehir öder, dönüş adresi yine o şehirdir. Üs, gemilerin bulunduğu yerdir; sahibi değil.

Limanı boşaltamazsın: sefer çıktıktan sonra limanda senin en az bir savaş gemin kalmalıdır. Nakliye gemisi ve bağlı gemi limanı tutmaz. Liman önünde savaş sürerken sefer de çıkmaz.

Üs seferinde ne neye bağlıdır

Dönüş

Sefer, çıktığı limana döner ve oradaki filoya yeniden katılır. Ama üs bir şehir değil, bir işgaldir: vardığında o işgal bitmişse (bıraktın, yenildin ya da gemi kalmadı) liman artık üssün değildir.

O zaman filo beklemez ve kaybolmaz: gemileri ödeyen şehre, oradan ölçülen gerçek bir yolculukla devam eder. Aynı şehirde başkasının kurduğu yeni bir işgal senin üssün sayılmaz.

Bir sefer yolda ikinci bir limanı tutarsa orada kalır: gemiler yine senindir, bakımı yine kendi şehirleri öder ve o limanı bıraktığında doğruca o şehre dönerler.