Yağma

Yağma nedir?

Bir saldırı kazanılırsa ordun aldığı şehirden ganimet taşıyabilir. Yağma, savaşın sonucunda işler; savaştan ayrı bir mekanik yoktur.

Ganimet üç şeyden oluşabilir: şehrin ambarından mal, hazinesinden Altın ve sivil halkından esir.

Yağma bedavaya gelmez. Ordun yola çıktığı andan eve vardığı ana kadar sefer bakımı öder; ganimeti yükleyip dönüş yoluna çıktıktan sonra da (Ordunun Bakımı). Kârı hesaplarken bunu da düşün.

Savaş ve yağma

Adım adım

Yağma hedefleri

Kaynaklar tek bir kategoridir

Odun, Taş, Mermer, Demir ve Üzüm'ü tek tek seçmezsin. Kaynak payı, hedef şehirde gerçekten yağmalanabilir olan mallar arasında mümkün olduğunca eşit bölünür.

Şehirde yağmalanabilir odun, taş ve üzüm varsa ama mermer ve demir yoksa, kaynak payı önce bu üçü arasında bölünür. Odun payını doldurmadan biterse kullanılamayan kısmı kalan mallara dağıtılır: alınabilecek ganimet varken taşıma alanı boş bırakılmaz.

Seçmediğin bir kategori ise asla yüklenmez. Altın'a sıfır verdiysen arabalarına altın konmaz.

Neden istediğini alamayabilirsin?

Şehirde o kadarı yoktur; istediğin mal Ambar’ın koruması altındadır; alınabilecek Altının ve esirin kendi üst sınırları vardır; ordunun taşıma kapasitesi yetmez; ya da savaşı kaybetmişsindir.

Korunan mallar

Ambar’ın koruduğu mallar yağmalanamaz. Kaynak payı yalnızca koruma dışında kalan mallar arasında dağıtılır.

Bir şehirde ne kadar mal olursa olsun, sığınağın kapsadığı kısmına ulaşılamaz; bu, yağmanın karşılaştığı ilk sınırdır. Malının tamamı sığınağına sığan bir şehirden hiç mal alınamaz. Sığınağı şehrin Ambarları ve deposuna taktığı kilit büyütür: aynı ordu, kilitli bir şehirden daha az mal getirir.

Pazarda satışa koyduğun mal da ambarında durur ve yağmadan kaçmaz. Sığınak, satışa koyduğun mal dâhil bütün malına yayılır. Yağmacı önce satışa ayrılmamış maldan alır; bu yetmezse kalanı o malın satış tekliflerinden alınır. En son verdiğin tekliften başlanır ve teklif, götürülen mal kadar birim küçülür. Hiç birimi kalmayan teklif kapanır. Kısacası saldırı gelirken malı kimsenin almayacağı bir fiyattan satışa koymak onu korumaz (Pazar).

Altın

Altın da bir yağma kategorisidir ama diğerleri gibi bir ambarda durmaz: oyuncunun hazinesindedir.

Pazarda bekleyen alış emirlerindeki Altın da yağmadan kaçmaz. Alış emri verdiğin an o Altın hazinenden çıkıp emirde bekler, ama emri geri çekersen sana döner; yani hâlâ senindir. Yağma alınabilecek payı ikisinin toplamı üzerinden hesaplar ve önce hazinendeki Altından alır. Hazinen yetmezse kalanı alış emirlerinden alınır: en son verdiğin emirden başlanır, emir, götürülen Altını karşılayacak kadar birim küçülür, son birimden artan Altın hazinene döner. Hiç birimi kalmayan emir kapanır. Kısacası saldırı gelirken Altını alış emrine koymak onu korumaz (Pazar).

Altın yüzde otuz demek hazinenin yüzde otuzu demek değildir; taşıma kapasitenin yüzde otuzunu Altına ayırmaya çalış demektir. Hazinenin yalnızca bağımsız olarak yağmalanabilir olan kısmı alınabilir ve saldırmadan önce hedefin hazinesini göremezsin.

Yağmalanan Altın orduyla birlikte döner ve ancak ordu eve vardığında harcanabilir hâle gelir.

Esirler

Kazanılmış bir yağmada şehrin uygun sivilleri esir alınabilir. Esirler yüzde yirmi, şehir nüfusunun yüzde yirmisini kaçırmak demek değildir: taşıma kapasitenin yüzde yirmisini esirlere ayırmaya çalış demektir.

Askerler bu yolla esir alınmaz ve savaşta ölenler esire çevrilmez. Esirler taşıma kapasitesi tüketir, hem de epeyce.

Ordun sağ salim döndüğünde esirler şehrinde sıradan yurttaş olurlar: vergi verir, yatağa işçi olarak gönderilebilirler. Şehrinde barınma yeri yoksa gelmezler.

Yük arabaları: askerler dövüşür, arabalar taşır

Kendi adandaki bir şehre yağma seferinde askerler karadan yürür: eve ne getireceğini yanına aldığın yük arabaları ve nakliye gemileri belirler. Gemiler kıyı boyunca gelir; içinde asker olmadığı için ambarlarının tamamı ganimete kalır. Arabaları, gemileri ya da ikisini birlikte götürebilirsin. Kaç asker götürdüğün şehrin düşüp düşmeyeceğini belirler; kaç araba ve gemi götürdüğün ne kadar yük getireceğini. İkisi birbirinden bağımsızdır: zayıf savunulan bir şehre on askerle gidip altmış arabayla dönebilirsin.

Kayıplar kapasiteyi düşürmez: araba savaşmaz, ölmez ve muharebe düzeninde yer tutmaz. Bir yük arabası bir araçtır ve Kuşatma Atölyesi'nde üretilir; koçbaşının yanında, odun, Altın ve zaman karşılığında. Nüfustan yer kaplar ama bakım istemez. Bir nakliye kadırgasının kara ikizidir: aynı ambar, aynı statü. Orduyu yavaşlatmaz. Bir araba sefer boyunca meşguldür ve ordu döndüğünde şehre geri girer; yenilgide, çekilmede ve ordu tamamen yok olduğunda da döner: boş olarak ve yolu yürüyerek. Arabalar aynı adadaki kendi şehirlerinin arasında yük de taşır (Ticaret); yük taşıyan araba yağmaya verilemez.

Araba almadan da yağmaya çıkabilirsin: sefer dövüşür, kazanabilir, ama eve ne mal ne Altın ne esir getirir. Emir ekranı bunu göndermeden önce açıkça söyler. Başka bir adaya giden yağma ise ganimeti gemilerle taşır; o seferde araba sunulmaz.

Ordu ekranındaki üç sayı

Taşıma kapasitesi

Denizi geçen bir yağmada ganimeti sağ kalan askerlerin taşır: ordunun yarısı öldüyse eve daha az şey gelir. Gemilerin ambarında sağ kalanların kaplamadığı yer de eklenir: ölenlerin boşalttığı yer ganimete kalır. Daha çok taşımak için zorunlu gemilere ek nakliye gemisi gönderebilirsin; ek gemiler daha fazla ganimet taşıma kapasitesi sağlar, daha fazla ganimet garantilemez. Kendi adandaki bir yağmada ise kapasiteyi yalnız yük arabaları belirler; kayıplar onu düşürmez. Emir penceresi, ganimeti taşıyacak yer kalmadığında seni uyarır: denizi geçen bir yağmada gemilerde askerlerin yatağından artan yer yoksa, karadan giden bir yağmada hiç araba yoksa. Uyarının yanındaki Boş gemileri ekle (karada Boş arabaları ekle) düğmesi boştaki gemilerini ya da arabalarını emre ekler. Oyun senin yerine hiçbir şey eklemez, emri de engellemez: az taşıyan bir yağma da gönderilebilir. Korsan koyuna giden ordu, koyun deposuna kıyasla çok az taşıyabiliyorsa uyarılır; bir ablukayı püskürtmenin ganimeti olmadığı için ona uyarı çıkmaz.

Ek gemiler de gerçektir: sefer boyunca limanında durmaz, ancak eve döndüklerinde boşa çıkar. Yağma kaybedilirse ya da beyaz bayrak çekersen ek gemiler de askerlerle birlikte boş döner; gereğinden çok gemi göndermenin bedeli budur.

Altın yoğundur: bir arabaya çok altın sığar. Esirler ağırdır. Bu yüzden esir isteyen bir sefer aynı anda her şeyi isteyemez.

Ganimet ne zaman çıkar?

Eve dönüş

Ganimet ışınlanmaz. Savaş biter, ganimet yüklenir, sağ kalan ordu geri yola çıkar, varır. Altın hazinene, mallar ambarına, esirler şehrine ancak o zaman girer. Ordu denizi geçtiyse yükleme zaman alır: ganimet ve sağ kalanlar düşman kıyısında gemilere konur, ordu ekranında Ganimet Yükleniyor görünür. Ne kadar çok ganimet ve sağ kalan asker varsa yükleme o kadar uzun sürer. Hızını kendi Askerî Liman'ın belirler, ordunun yola çıktığı gündeki hâliyle; düşmanın limanı hızlandırmaz. Aynı adada yükleme beklenmez. Ordu eve vardığı an ganimet teslim edilir; boşaltma beklenmez.

Yolda olan ganimet harcanamaz. Rapor bu sırada Yolda der, ganimet eve varınca Eve ulaştı olur. Ambarında yer kalmamışsa sığmayan mal kaybolur, dönen bir ticaret kervanında olduğu gibi.

Yağma raporu

Rapor gerçekte alınan her malın miktarını, alınan Altını, alınan esir sayısını, ganimeti neyin taşıdığını (yük arabaları mı, nakliye gemileri mi) ve ganimetin hangi adımda olduğunu gösterir: savaş kazanıldı, ganimet yüklendi, yolda, eve ulaştı.

Emirde verdiğin dağılımı rapor tekrar yazmaz; yalnız gerçekten geleni söyler. İstediğinle gelen çoğu zaman aynı değildir.

Rapor ambarın kapasitesini, bunun ne kadarının dolduğunu ve ne kadarının boş döndüğünü ayrı ayrı yazar. Her ganimet kaleminin iki sayısı vardır: kendi biriminde miktarı (odun, taş, mermer, demir, Üzüm, Altın ya da kişi) ve ambarda kapladığı yer. Bu ikisi toplanmaz; 1.500 Altın ile 1.500 odun aynı yükü tutmaz. Boş dönen yer, taşıyabileceğin ama taşımadığın yerdir: hedefte alınabilecek o kadar şey yoktu ya da öncelikler onu istemedi.

Yağmalanan taraf ne götürüldüğünü görür, yağmacının ambarının ne kadar olduğunu görmez; görseydi bu, düşmanın taşıma gücünü ele verirdi. Boş dönmek ile kayıt olmaması da aynı şey değildir: alacak bir şeyi kalmamış şehirden sıfır getirilir ve rapor sıfır der; kaydı olmayan eski bir sefer ise "bilinmiyor" der.

Hiçbir şey bulamamak

Kazanılmış bir savaş sıfır ganimetle bitebilir: şehir fakirdir, malı Ambar’ın koruması altındadır, ya da kendi adandaki bir yağmaya ne yük arabası ne nakliye gemisi götürmüşsündür. Bu bir hata değildir ve rapor bunu açıkça yazar.

Ne göremezsin?

Saldırmadan önce hedefin ambarını, hazinesini ya da kaç sivili olduğunu göremezsin. Yağma hedeflerini belirsizlik altında seçersin; mekanik budur.

Savaştan sonra rapor sana ne aldığını söyler, ne kaldığını söylemez.