Zafer ve Yenilgi

Bir savaş nasıl biter?

Tur sayısı dolduğu için biten savaş yoktur. Sahadan çıkmanın üç yolu vardır: yok edilmek, kırılıp çekilmek ve bırakmak.

Son ikisi karıştırılmamalıdır: kırılan ordu dövüşmeyi reddeder, bayrak çeken ordu bırakmaya karar verir. Bayrak bir karardır, yenilgi sayılmaz: saldıran kuşatmayı kaldırır ve eli boş döner, savunan şehrini teslim eder ve askerlerini sağ tutar (Beyaz Bayrak).

Sonuçlar

Savaşın raporu

Biten her savaşın raporu dört ayrı şeyi ayrı ayrı söyler: savaşı kimin kazandığı, savaşın nasıl bittiği, senin kuvvetinin oraya ne için gittiği ve bundan ne çıktığı. Bunlar aynı şey değildir: alanı kazanıp eli boş dönmek de olur, teslim alıp hiç dövüşmemek de. Rapor savaş ekranının üstünde durur; aynı ekrandan savaşı tur tur tekrar oynatabilirsin, eski savaşlarını Savaş geçmişi sekmesinde bulursun (Ordu Ekranı).

Kazandın/kaybettin yazısı senin cephenden bakar: aynı savaş saldıran için kazanılmış, savunan için kaybedilmiştir. Bitiş sebebi ise ayrı bir cümledir: teslim bozgundan, çekilme imhadan ayrı tutulur; iki tarafın birden bozguna uğraması da kimsenin zaferi sayılmaz.

Rapor savaş sırasında yazılmış kayıtlardan okunur; bugünkü şehirden, dönen ordudan ya da bugünkü dengeden geriye hesaplanmaz. Bu kayıtların tutulmasından önce dövüşülmüş savaşlarda rapor eksik olanı "bilinmiyor" diye yazar, uydurmaz.

Ganimet ya da işgal sonucu savaşın bitişinden hemen sonra yazılır; henüz yazılmadıysa rapor "sonuç yazılıyor" der ve kendiliğinden birkaç kez yeniden bakar. Hâlâ gelmediyse kendiliğinden bakmayı bırakır, bunu söyler ve sana yeniden bakma düğmesini verir; bu bekleme hiçbir zaman sıfır ganimet ya da başarısız yağma diye gösterilmez.

Hakemin notu

Kaybettiğin bir savaşı yöneticilerimiz bir hakeme inceletebilir; korsanlara kaybettiklerin de buna dahildir: şehrine yapılan bir korsan çıkarması, korsan koyuna yaptığın bir baskın ya da kıramadığın bir abluka. Hakem yapay zekâyla yazar: savaşın kayıtlarını okur, oyun da aynı savaşı tek bir şeyi değiştirerek yeniden dövüştürür, örneğin daha kalabalık bir orduyla, daha çok koçbaşıyla ya da daha yüksek bir surla. Ardından sana neden kaybettiğini, iki taraf arasındaki farkı ve ne yapsaydın kazanacağını anlatan bir not yazar. Not o savaşın raporunda en üstte durur ve onu yalnız sen görürsün; not yazıldığında zile, bildirimleri açtıysan telefonuna ya da tarayıcına da haber gelir. Hakeme oyuncu ve şehir adları gönderilmez. Not, oyunu hangi dilde oynuyorsan o dilde yazılır; oyunun dilini değiştirirsen not da kısa süre içinde yeni dile çevrilir.

Bir savaşın sonucu sana tuhaf geldiyse incelemeyi kendin isteyebilirsin. Kaybettiğin bir savaşın raporunda, henüz not yoksa Hakem incelemesi kartı durur. Hakeme inceletmeyi iste düğmesi isteğini yöneticilere iletir. Bir savaş için bir kez istenir ve yalnız kaybeden isteyebilir: saldırı kazandıysa şehrin sahibi, saldırı kırıldıysa saldıranlardan ilk gelen. İstek bir notu garanti etmez. Hakem savaşı incelerse not raporun başında durur ve zil sana haber verir. Korsanlara kaybedilen savaşlarda bu kart yoktur.

Şehir düştüğünde ne olur?

Şehir el değiştirmez, fetih yoktur. Yağma seferinde sağ kalan saldıran ordular evlerine döner; işgal seferinde ordu şehirde kalır ve onu geçici olarak tutar, ama şehir yine sahibinindir.

Sefer bir yağma seferi olarak çıktıysa kazanan ordu şehrin ambarından, kasasından ve halkından taşıyabildiğini alır ve gider. Teslim olmuş şehir de el değiştirmez: yağma seferine teslim olan yağmalanır, işgal seferine teslim olan işgal edilir.

Çekilen ordular

Uzun savaşlar

İki taraf da beslemeye devam ettiği sürece bir savaş saatlerce, hatta günlerce sürebilir. Kalıcı kuşatma, oyuncuların gerçek zamanda müdahale edebildiği bir olaydır.

Uzayan kuşatma savunanın da aleyhinedir: kuşatma uzadıkça garnizonun morali yorgunluktan aşınır ve bunu ne sur, ne Rahip, ne şehir üretimi durdurabilir.